The Rules for Health

က်န္းမာေရးအတြက္ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ား

(1) Eat moderately and chew your food well.
မၽွမၽွတတစား၊ အစားအေသာက္ ေၾကညက္ေအာင္၀ါးပါ။

(2) Take deep brealth of fresh air.
ေလေကာင္းေလသန္႕ တစ္၀ၾကီးရွဴပါ။

(3) Sleep eight hours with a window open.
ျပတင္းေပါက္ဖြင့္ျပီး ၈ နာရီေလာက္ အိပ္ပါ။

(4) When walking upstairs, go slowly.
အေပၚထပ္တက္လၽွင္ ျဖည္းျဖည္းတက္ပါ။

(5) Cleanes the bowels daily.
ေန႕စဥ္ ၀မ္းမွန္ပါေစ။

(6) Avoid the use of drugs.
မူးယစ္ေဆး၀ါး မသံုးပါနဲ႕။

(7) Give yourself some recreation daily.
မိမိကိုယ္ကို ေန႕စဥ္ အေနအထိုင္ အသြားအလာျပဳျပင္ပါ။

(8) Look on the bright side od life.
ဘ၀ခရီး သာယာခ်မ္းေျမ့ေအာင္ ရည္စူးပါ။

Royal Readers 1922

Information Security ေဟာေျပာပဲြအေၾကာင္း

၇ ရက္ ၈ လ ၂၀၁၀ ခု စေနေန႔ ေန႔လည္ ေဟာေျပာပဲြကို ၂ နာရီမွ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ အရင္ဆံုး ေျပာၾကားတဲ့သူကေတာ့ ဦးရဲေက်ာ္သိန္းျဖစ္ပါတယ္။

Security ေတြ ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ဆိုတာေတြ ေျပာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မွတ္မိသေလာက္ပဲ တင္ျပပါမယ္။
Range of Security
-Generate
-General Security Concept
အီးေမလ္းတို႔ ဆာဗာတို႔မွာလည္း လံုျခံဳမႈလုိအပ္ေၾကာင္း ေနာက္ Security ဆိုတာ ေနရာတိုင္းမွာ လိုအပ္ပါတယ္။
Commuation
Authentication

Web based Service
- Secure Sockets layer/Transport layer Security (SSL/TLS)
- Secure Hypertext Transfer Protocol (S- HTTP)
- Directory Services
- Linghtweight Directory Access Protocol(LDAP)
- Files Transfer
- File Transfer Protocol(FTP)

Devices
- Remod Access Service (RAS)
- Hardware base Virtual Private Network (VPN)
-
Security Topologies
DMZ, VLAN, NAT, Proxy
-Intrusion Detection
- IDS Plan (network bases/ host base)
- Active/Passive/Pro active Protection
- Security Baselines
- Secure OS/NOS
- ACL (important Security)

Basics of Cryptography
- Algorithms are the underlying foundation of cryptography
 ေနာက္ စတဲ့ ေဒတာေတြနဲ႔ပတ္သက္ျပီး တကယ္လို ေဒတာေတြကို backup လုပ္ထားသင့္ေၾကာင္း တကယ္လို႔ ပ်က္ခဲ့ရင္ ေဒတာေတြ Recovery ျပန္လုပ္ဖို႔ plan ေတြလုပ္ထားသင့္ေၾကာင္း စတဲ့ information Security နည္းပညာအေၾကာင္းမ်ား ေဟာေျပာပါတယ္။ ေနာက္တစ္ေယာက္ကေတာ့ ဦးေဇာ္၀င္းထြန္း ျဖစ္ပါတယ္။
ေျပာတာေတြကေတာ့ အမ်ားၾကီးပါပဲ။ နားေထာင္ေနတာနဲ႔ မမွတ္လိုက္မိတာလည္း ပါပါတယ္။ မွတ္မိသေလာက္ကို ျပန္ေျပာရျခင္းသာျဖစ္ပါတယ္။

ဦးေဇာ္၀င္းထြန္းကေတာ့ Security Solutions? ဘာေတြလုပ္သလဲတဲ့
အခ်က္အလက္ေတြ၊ လံုျခံဳေရးကို ဘယ္လိုလုပ္မလဲဆိုတာေတြ ေျပာၾကားပါတယ္။
ေနာက္ Bank account ေတြ ခိုးျခင္းခံရတဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာဆို ဘယ္လို လံုျခံဳေအာင္ လုပ္သင့္တယ္ လုပ္ထားတယ္ဆိုတာကို ပံုမ်ားနဲ႔တကြ ရွင္းျပပါတယ္။ သူကေတာ့ ခုလက္ရွိ အျဖစ္မ်ားေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို အဓိကထားေျပာပါတယ္။ Personal/ Dentity Theft လို႔ ေျပာပါတယ္။


SQL Injection to Bank Sites
Bank ေတြရဲ႕ ဆိုက္ေတြကို ေနာက္ဆံုး Database ထဲ ၀င္မယ္ဆိုတဲ့ပံုစံ၊ Bank Sites ေတြကိုလည္း ၀င္ဖို႔လြယ္ေၾကာင္း ေနာက္ အေကာင့္ေတြ ဘယ္လို ခိုးယူၾကသလဲ ေနာက္ အီးေမးလ္ နမူနာပို႔ျပီး အတုအေယာင္ဖန္ဆင္းျဖည့္ခံရတာေတြ စတဲ့ ဟက္ကာေတြ ဘယ္လိုလုပ္ၾကသလဲ ဒါေတြကို ဘယ္လိုလုံျခံဳေအာင္ လုပ္မလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ အျပင္

Wireless Technology
ဒီ Wireless မွာ Security လုပ္ထားေပမယ့္ ၀င္ဖို႔နည္းလမ္းေတြ အမ်ားၾကီး ရွိတဲ့ဆိုတဲ့အေၾကာင္း ဘယ္လိုအားနည္းခ်က္ဘက္က လွည့္၀င္မလဲဆိုတာ ခဏေလးနဲ႔ ေတြ႕ရွိတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

Applications & Platforms
Types of Attack
- Computer Virues         - Network worms-
- Trojan Horses        - Logic Bombs
- Address Book Theft    - Hijacked Home Pages
- DNS Poisoning        - Zombies, IP Spoofing
- Password Grabbers    - Denial of Service Attacks
- Buffer Overruns        - Password Crackers

ေနာက္
- Technical
- Physical

Linux Devices Using
- Personal Steps to Protect Your Cyber Information

Steps to Protect
- Keep your password secret
- Backup important files
- Know who to Protect your family
- Consider setting parental controls
- Tech your children never to give out personal


Technical Safeguards in work
- Unique-in access        - Remote access security
- Passwords        - Safe e-mail use
- Workstation Security    - safe internet use
- Portable device Security   
- Data management
e.g back-up and archive
- Report security incidents and stolen devices
- Clean data off computers berfore reycling

Understanding & Addressing Security Threats
-
- Application
- System
- Networking
ISO 17799/ 27001/27002
- Business Continuity Planning        - Personal Security

Conclusions
- Security is a Process
- Security is Physical, Social and Technical
- Education
- Standard based Qulity focus
- Trends
- Preventipn +, Detection+, Response
- Applications and particularly Client
- Targeted
- Lability
စတဲ့ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေဟာေျပာျပီးေနာက္ ေနာက္ဆံုးက်န္တဲ့ ဦးေအာင္ေဇာ္ျမင့္က ဆက္လက္ေဟာေျပာပါတယ္။
သူကေတာ့ ဘာေတြလဲဆိုတာ ၾကည့္ရေအာင္
Overview
- What is security?
- Why do we need security?
- Who is - nerable?
- Common security attacks and counter measures

ဆက္လက္ျပီး Security Penetration
- Firewalls & Intrusion Defetion System
- Denial of Service Attacks
- TCP Attacks
- Packet sniffing
- Social Problems

Common security attacks and their counter measures

- Finding a way into the network
- Firewall
- Exploiting software bugs, buffer overflows
- Intrussion Detection Systems
- Denial of Service
- Ingress fillering, IDS
- TCP hijacking
- IP
- Packet snifing
- Encryption (SSH, SSI, TTPS)
- Social problems
- Education


ေနာက္ဆံုး သမုိင္းေၾကာင္းေလးေတြပါ ဗဟုသုတရဖြယ္ ေျပာျပပါတယ္။
History Records
- 1960 US DoD(ARPA)
- Kleinrock 1964
- 200 hosts in ARPA (1970) (conference)
- E-mail 1972
- Telenet (late 1972)
- IBM SNA (1974)
- EThernet (1973 - 76)
- 1983 (NCP- TCY/IP)
- 1990 (www)
- 200 Web Server (1992)
- 1996 browser war
- 1995- 2001 (Interent in financial market)

စတဲ့ ျဖစ္ေပၚလာပံု ႏွစ္မ်ားကိုပါ ရွင္းလင္းေျပာၾကားပါတယ္။

ေနာက္ Integrated Security Architecture မွာ ဆိုရင္
- ဘာေတြဘယ္လို ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ရမယ္
- ေဒတာေတြ ထပ္သိမ္းမယ္/ ျပဳျပင္မယ္
- တကယ္လို႔ တစ္ခုခုျဖစ္သြားခဲ့ရင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ဆိုတာေတြ အျပင္ policies ကို အဓိက ေလ့လာသင့္ေၾကာင္း၊ ဘယ္ေလာက္အေရးၾကီးသလဲဆိုတာ သိထားဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့အပိုင္းေတြအျပင္
System Security
Application Security
Network Security as a Continuous Process
ေတြ Step by Step ဘယ္လိုလုပ္သင့္တယ္ဆိုတာ
Step 1 - Securire
Step 2 - Monitor
Step 3 - Test
Step 4 - Improve


yahoo ဘယ္ခ်ိန္က ဘယ္လို ဟက္ခံရေၾကာင္း ဘယ္ႏွစ္ကဆိုတာပါ ထည့္သြင္းေျပာပါတယ္။ ၾကားထဲမွာ ေျပာေသးတယ္ မေရးေတာ့ဘူးေနာ္။

ေနာက္ဆံုးကေတာ့ အဓိက လုပ္ေဆာင္သင့္၊ ေလ့လာသင့္တဲ့အေၾကာင္းအရာ ျဖစ္တဲ့
Information Security Policies
- login policies
- Password policies
- Mail policies
- Web policies
- Storage policies
- Wireless policies,..... etc
စတဲ့ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို ေဟာေျပာျပီးေနာက္ ၃ နာရီခဲြတြင္ သိခ်င္ေသာအေၾကာင္းအရာမ်ား ေမးျမန္းႏိုင္သည္ဆိုျပီး နိဂံုးခ်ဳပ္သြားပါတယ္။ ေမးခ်င္တဲ့သူေတြ က်န္ခဲ့ျပီး ကၽြန္မလည္း ထျပန္လာခဲ့ပါေတာ့တယ္။ အမွန္က ကၽြန္မက အသံသြင္းျပီး ရီေကာဒင္းပါ တင္ေပးခ်င္တာပါ ညဘက္ အားသြင္းထားရင္းနဲ႔ မနက္ ေက်ာင္းအသြား အိမ္မွာ ေမ့က်န္ခဲ့လို႔ ဒီတိုင္းပဲ ေျပာသမွ် မွတ္ထားခဲ့ရျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္အသင္း အသိအမွတ္ျပဳ စာေမးပဲြမ်ား

MCPA အသိအမွတ္ျပဳ စာေမးပဲြဆိုတာ ဘာလဲ?
ျမန္မာႏုိင္ငံ ကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္အသင္းက ႀကီးမွဴးၿပီး
- ကြန္ပ်ဴတာ ပညာရွင္မ်ား ကြန္ပ်ဴတာပညာရပ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ နားလည္ၿပီး
ကၽြမ္းက်င္မႈအဆင့္ တိုးတက္ျမင့္မားလာေစရန္။
- သတင္းအခ်က္အလက္ နည္းပညာနယ္ပယ္တြင္ နားလည္တတ္ကၽြမ္းသူတစ္ေယာက္အျဖစ္
အသိအမွတ္ျပဳေစရန္ ရည္ရြယ္၍ က်င္းပျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

MCPA က ဘာစာေမးပဲြေတြကို က်င္းပေနလဲ?

MCPA အေနနဲ႔ Software Engineering နဲ႔ Network Engineering တို႔အတြက္
စာေမူးပဲြမ်ားကို က်င္းပေပးေနပါတယ္။ ယခုအခါမွာ
- MCPA Certified Fundamental Engineer
- MCPA Certified Network Associate ေအာင္လက္မွတ္မ်ားေပးမည့္ စာေမးပဲြ
(၂) ခုကို က်င္းပေပးလ်က္ရွိပါတယ္။ ထုိစာေမးပဲြမ်ားမွာ အိုင္တီနယ္ပယ္သို႔
စတင္၀င္ေရာက္ရန္အတြက္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ျပည့္စံုမႈကို စစ္ေဆးေပးေသာ
စာေမးပဲြမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ေျဖရမွာလဲ?

စာေမးပဲြမ်ားကို ႏွစ္စဥ္ ဇြန္လႏွင့္ ဒီဇင္ဘာလမ်ားမွာ က်င္းပပါတယ္။

MCPA အသိအမွတ္ျပဳ စာေမးပဲြေအာင္ရင္ ဘယ္လိုအက်ဳိးေက်းဇူးေတြရမွာလဲ?

- ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အႀကီးဆံုး IT Professional Body ရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳ
လက္မွတ္ရရွိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
- ျမန္မာႏုိင္ငံ ကြန္ပ်ဴတာအသင္းခ်ဳပ္မွ စီစဥ္ေသာ
ႏုိင္ငံျခားပညာသင္ဆုကိုလည္း ေလွ်ာက္ထားနုိင္ပါတယ္။

MCPA စာေမးပဲြေျဖဆိုရင္ အရည္အခ်င္း ကန္႔သတ္မႈရွိပါသလား?

- တကၠသိုလ္၀င္တန္း စာေမးပဲြေအာင္ျမင္ၿပီး ဘဲြ႕ရၿပီးေနာက္ အိုင္တီပညာကို
စိတ္၀င္စား၍ အိုင္တီနယ္ပယ္သို႔ ၀င္ေရာက္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေနသူမ်ား
- တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား/ေက်ာင္းသူမ်ား
- ကြန္ပ်ဴတာႏွင့္ နည္းပညာတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား/ေက်ာင္းသူမ်ား
- အိုင္တီနယ္ပယ္တြင္ လက္ေတြ႕လုပ္ကိုင္သူမ်ား ေျဖဆိုရန္ သင့္ေလ်ာ္ပါတယ္။

MCPA စာေမးပဲြ ေျဖဆိုရင္ ဘယ္လိုျပင္ဆင္မလဲ?

MCPA Certified Fundamental Software Engineer စာေမးပဲြအတြက္
Allocation of Question to the Knowledge Area.

* Part A
1. Computing Fundamental 20%
2. Programming Concepts 30%
3. Networking Essential 15%
4. Relational Database Model and SQL 35%

* Part B
Development of Program in Java Language.
Understanding of ROM.
Development of SQL Standards using SQL 92 Standard.

MCPA Certified Network Associate
Allocation of Question to the knowledge Area.
1. Desktop PC Hardware 20%
2. Desktop OS 10%
3. Networking Fundamental 25%
4. NOS and Network Environment 20%
5. Network Management 15%
6. WLAN 10%
7. WAN Technologies 5%
8. Network Security 5%

မိမိကိုယ္တိုင္ ေလ့လာေျဖဆိုလွ်င္ MCPA မွ ထုတ္ျပန္ထားေသာ
စာေမးပဲြလမ္းညႊန္မ်ားႏွင့္ ရည္ညႊန္းထားေသာ စာအုပ္မ်ား၊
ေမးခြန္းေဟာင္းမ်ားကို ေလ့လာႏုိင္ပါတယ္ရွင္။

Information Security ေဟာေျပာပြဲက်င္းပမည္

    သတင္းအခ်က္အလက္ ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရးနည္းပညာဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္ အသင္း မွ ႀကီးမွဴး၍ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ICT/ Internet နည္းပညာရပ္မ်ား၏ ေနာက္ကြယ္ရွိ သတင္းအခ်က္အလက္ပိုင္းဆုိင္ရာ  လံုၿခံဳေရးစနစ္မ်ား၊ Cyber Threats မ်ား၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊ အင္တာနက္အသံုးျပဳသူတိုင္း သိသင့္သိထိုက္ေသာ Fundamental Security Concepts မ်ားအေၾကာင္း၊
နည္းပညာရပ္မ်ားကို အေျခခံေသာ မတူညီေသာ Cyber ေႏွာင့္ယွက္မႈမ်ား၊ ကာကြယ္ေရး စနစ္မ်ားအေၾကာင္းတို႕ကို အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးႏိုင္ရန္ ရည္ရြယ္၍ ၾသဂုတ္လ (၇)ရက္ (စေနေန႕) ေန႕လည္ (၂း၀၀) နာရီ မွ (၅း၀၀)နာရီအထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ လိႈင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ျမန္မာအင္ဖိုတက္ခ္၊ ပင္မေဆာင္ရွိ အခန္း(၂၀၅) တြင္  ျမန္မာႏိုင္ငံကြန္ပ်ဴတာ ပညာရွင္အသင္း မွ အလုပ္အမႈေဆာင္မ်ားျဖစ္သည့္ ဦးေဇာ္ဝင္းထြန္း၊ ဦးေအာင္ေဇာ္ျမင့္ႏွင့္ ဦးရဲေက်ာ္သိန္း တို႕မွ "Information Security" ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ရွင္းလင္းေဟာေျပာမည္ျဖစ္ပါသည္။

            ေဆြးေႏြးေဟာေျပာပြဲသို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္အသင္း အသင္းဝင္မ်ား၊ ကြန္ပ်ဴတာ ပညာရပ္အထူးျပဳ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူမ်ား၊ ႐ံုးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္
ကြန္ယက္လံုၿခံဳေရးလုပ္ေဆာင္ေနရေသာ Network Admin မ်ား၊ Network ႏွင့္ Information Security ကိုစိတ္ပါဝင္စားသူ မည္သူမဆို (အခမဲ့) တက္ေရာက္ေဆြးေႏြး ႏိုင္သည္။ အေသးစိတ္သိရွိလိုပါက
ျမန္မာႏိုင္ငံကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္အသင္း႐ံုးခန္း၊ အေဆာင္(၄)၊ အခန္း(၄)၊ ဖုန္းနံပါတ္-၆၅၂၂၇၆ သို႕ ဆက္သြယ္စံုစမ္းႏိုင္သည္။

source: ျမန္မာႏိုင္ငံကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္အသင္း

ေလာကမွာ အေနတတ္ၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္ဖို႔နည္း

လူဆိုတာ ကိုယ့္ကိုယ္ပိုင္ သီးသန္႔ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြးမ်ားကို ငါကြလို႔
ျပလိုက္ရရင္ အလြန္ေပ်ာ္တတ္တာပါပဲ။ တျခားနာမည္ႀကီးေတြကို
လိုက္လုပ္တာမ်ဳိးမွ မဟုတ္တာကိုး။ ဒီလိုပါပဲ ေယာက္်ားဆိုရင္
မာမာထန္ထန္ျဖစ္ရမယ္။ မိန္းမကေတာ့ ေပ်ာ့နဲ႔နဲ႔လို႔ အဲလို
ေဘာင္ခတ္ထားဖို႔လည္း မလိုပါဘူး။
ဥပမာ ျမင္ေယာင္ၾကည့္လိုက္။ အသုဘလိုက္ပို႔ဖူးတယ္မဟုတ္လား။ မိန္းမေတြ
ငိုေန၊ ေယာက္်ားေတြကေတာ့ မာတင္းတင္းမ်က္ႏွာေပးေတြနဲ႔ေလ။ ေယာက္်ားပဲကြာ
ခံစားမႈကို ဘယ္ထုတ္ေဖာ္လို႔ေကာင္းမလဲ။ မိန္းမက ခံစားရသမွ်
ေဖာ္ျပရတာခ်ည္းပဲ။ အဲသလို သဘာ၀ေလာကက သမား႐ုိးက်
ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကတဲ့အတိုင္း ေနၾကရတာပဲ မဟုတ္လား။ ဒါေပမယ့္ ခက္ေနတာက
လူတိုင္း လူတိုင္း ေမွ်ာ္လင့္ထားတာေတြနဲ႔ မကိုက္ညီႏိုင္တာပါပဲ။
ေအာ္ငိုခ်င္ေပမယ့္ ကိုယ့္ကို္ယ္ကိုယ္ အတင္းခ်ဳပ္ထားရတဲ့ ေယာက္်ားဟာ
တကယ္ေတာ့ မာလွသူမွမဟုတ္တာ။ သူက အမ်ား ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္နဲ႔ကိုယ္ေအာင္
ဟန္ေဆာင္ထားသူပဲ။ အဲ မိန္းမေတြလည္း ဒီအတိုင္းပဲေပါ့။ သူလည္း
သူ႔စိတ္ခံစားမႈကို ေဖာ္ထုတ္ဖို႔ ၀န္ေလးခ်င္ ၀န္ေလးမွာေပါ့။
ေလာကႀကီးမွာ ေနတတ္သလို ေနဖို႔ပါပဲ။ ဘယ္အရာမွ ပံုေသကားခ်လိုက္လုပ္ဖို႔ မလိုပါဘူး။
ေနာက္တစ္ခုက ကိုယ္သြားမယ့္ပန္းတိုင္ကို တျခားလူေတြ သတ္မွတ္ေပးလို႔
ဘယ္ျဖစ္မလဲ။ တျခားသူ ေတြးေတာတာနဲ႔ ကိုယ္ညီေအာင္ရယ္လို႔
ကိုယ့္ရည္မွန္းခ်က္ကို မခ်မိပါေစနဲ႔။ ကိုယ္အမွန္တကယ္ ဘာစိတ္၀င္စားသလဲ၊
ကိုယ္နဲ႔ ကိုက္ညီတာသာ လုပ္ပါ။
ကၽြန္မ ဒီအေၾကာင္းကို ဘာေၾကာင့္ေျပာရသလဲဆိုေတာ့ အစ္ကိုတစ္ေယာက္က
ေျပာဖူးတယ္။ ညီမေလးတဲ့ သူလည္း ညီမေလးလို႔
ဆိုက္ေလးတစ္ခုေလာက္လုပ္ခ်င္တယ္တဲ့ ကဲ ဟုတ္ၿပီ လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္
ကူညီမယ္ေပါ့။ ေမးလိုက္တယ္။ ဘယ္လိုလုပ္ခ်င္လဲ ဘာအေၾကာင္းေတြေရးမယ္လို႔
စိတ္ကူးသလဲလို႔ ေမးေတာ့ မသိဘူးတဲ့။ သူ႔ကို အၾကံေပးပါတဲ့။ ဒီေတာ့
၀ါသနာေၾကာင့္လုပ္ခ်င္တာလားလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္
ျပန္ေမးၾကည့္သင့္တယ္ေနာ္။ စဥ္းစားၾကည့္ေလ ကိုယ္ဘာျဖစ္ခ်င္လဲ
ဘာလုပ္ခ်င္တယ္ဆိုတာ မသိဘဲ ဘာလို႔ အရာတစ္ခုကို အစကေန ဖန္တီးခ်င္ရတာလဲ။
သူမ်ားလုပ္လို႔ လိုက္လုပ္တာထက္ ကိုယ့္ရဲ႕စိတ္ ကိုယ့္ရဲ႕ပန္းတိုင္
ရည္ရြယ္ခ်က္မရွိပဲ ဘယ္အရာပဲလုပ္လုပ္ အခ်ိန္ကုန္႐ံုသာ အဖတ္တင္မွာေပါ့။
ကၽြန္မအေနနဲ႔လည္း ကိုယ့္စိတ္နဲ႔မတူတဲ့လူေတြကို အၾကံဥာဏ္ပဲ ေပးလို႔ရမယ္
ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ဘယ္ေတာ့မွ မခ်မွတ္ေပးပါဘူး။
ဥပမာ ကၽြန္မ အိပ္မက္တစ္ခုမက္တယ္ဆိုပါစို႔။ အိပ္မက္က အရမ္းေကာင္းေတာ့
တျခားသူကလည္း မက္ခ်င္တယ္ သူ႔ကို လႊဲေပးပါေျပာလာရင္ ဒီအိပ္မက္က ကၽြန္မကို
မမက္နဲ႔ သူ႔ကို လႊဲေပးလို္က္ပါလို႔ ေျပာလို႔ရပါသလား။ တျခားသူေတြရဲ႕
အေတြးအေတာနဲ႔သာ ညီေအာင္ လုပ္ရရင္ေတာ့ လူတုိင္း ေကာင္းေသာေနျခင္းနဲ႔
ေနခ်င္ၾကတဲ့သူေတြပါပဲ။
ဒီေတာ့ ကိုယ့္ဘ၀မွာ ေပ်ာ္ရႊင္ဖို႔ အတြက္ေတာ့ လုပ္သမွ်တိုင္း
ေအာင္ျမင္လိုက္တာလို႔ ျဖစ္စရာ မလိုပါဘူး။ ကိုယ့္ဘ၀ေပၚ
ကိုယ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္ ၿပီးတာပါပဲ။ ကိုယ့္ဆံုးျဖတ္ခ်က္
ကိုယ့္ေနရာအတြက္ ကိုယ္တာ၀န္ယူတယ္လို႔ ခံစားရရင္ ေပ်ာ္တာပါပဲ။
ေပ်ာ္ရႊင္ေနတဲ့သူအတြက္ အသက္အရြယ္ အခ်ိန္ကာလဆိုတာ မလိုအပ္ဖူးလို႔လည္း
ကၽြန္မ ေျပာခ်င္ပါေတာ့တယ္ရွင္.......

၀ါဆိုလျပည့္ေန႔ (ဓမၼစၾကာေန႔)

မနက္ျဖန္ဆို ျမန္မာမ်ားရဲ႕ ၀ါဆိုလျပည့္ေန႔ျဖစ္ပါတယ္။ ၀ါဆိုလျပည့္ေန႔မွာ
ျမတ္စြာဘုရားရွင္ ပဋိသေႏၶေနေတာ္မူျခင္း၊ ေတာထြက္ျခင္း၊ တရားဦး
ဓမၼစၾကာကို ေဟာၾကားေတာ္မူျခင္း၊ ေရအစံု မီးအစံုတန္ခိုးျပာဋိဟာမ်ားကို
ျပသေတာ္မူျခင္းဆိုတဲ့ ထူးျခားတဲ့ေန႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ၀ါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ ၁
ရက္ေန႔မွာ ရဟန္းသံဃာမ်ား ပုရိမ၀ါကပ္ဆိုေတာ္မူၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္
၀ါဆိုလကို လထူးလျမတ္အျဖစ္သတ္မွတ္ထားၾကပါတယ္။ ၀ါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္ေန႔ဟာ
ကၽြန္မရဲ႕ ျမန္မာေမြးေန႔ရက္လည္း က်ေရာက္ပါတယ္။
ေရွးျမန္မာဘုရင္မ်ားသည္ ဗုဒၶသာသနာေတာ္ တိုးတက္စည္းကားျပန္႔ပြားေရးႏွင့္
ဗုဒၶယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ားကို ရရွိေရးဟူေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွစ္ရပ္တို႔ကို
အေၾကာင္းျပဳၿပီး ၀ါဆိုလမွာ ပဥၥင္းခံရွင္ျပဳပဲြေတာ္ႀကီးကို
ရာသီပဲြေတာ္အျဖစ္ က်င္းပေလ့ရွိပါတယ္။ ၀ါဆိုလျပည့္ေန႔မွာ ျဖစ္ေစ၊
လျပည့္ေက်ာ္ ၁ ရက္ေန႔မွာ ျဖစ္ေစ၊ ၀ါဆိုလမွာ ဖူးပြင့္ၾကတဲ့ ပုန္းညက္ပန္း
စတဲ့ ပန္းမ်ဳိးစံုတို႔ကိုေစတီပုထိုးမ်ားမွာ သြားေရာက္လွဴဒါန္းဖို႔
၀ါဆိုပန္းခူးထြက္တဲ့ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕ ျမန္မာမ်ားရဲ႕ ၾကည္ႏူးေက်နပ္စရာ
ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့တစ္ရပ္လည္း ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတာဆိုရင္ျဖင့္
ခုခ်ိန္တိုင္ထိေပါ့ေလ။
အခ်ဳိ႕ကေတာ့ သံဃာေတာ္မ်ား ၀ါဆိုတဲ့အခါ ပူေဇာ္ဆက္ကပ္ႏိုင္ဖို႔
၀ါဆိုပန္းႏွင့္ ၀ါဆိုဖေယာင္းတိုင္ႀကီးေတြကို ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားမွာ
လွဴဒါန္းၾကပါတယ္။ ထို႔အျပင္ သကၤန္းမ်ားကိုလည္းကပ္လွဴၾကပါတယ္။
၀ါဆိုေတာ့မယ့္ သံဃာေတာ္မ်ားအား ၀ါဆိုလဆန္းမွာပင္
လွဴဒါန္းၾကတဲ့သကၤန္းျဖစ္တာေၾကာင့္ "၀ါဆိုသကၤန္း" လို႔ေခၚၾကတာေပါ့ရွင္။
ကၽြန္မလည္း ကၽြန္မေမြးေန႔အတြက္၀ါဆိုသကၤန္းကပ္ဖို႔ စီစဥ္ခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာတို႔ရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈ အစဥ္အလာတစ္ရပ္အျဖစ္ အသက္၊
သိကၡာဂုဏ္၀ါႀကီးသူမ်ားကို ၀ါ၀င္ခါနီးမွာ ပူေဇာ္ဖြယ္ရာမ်ားနဲ႔
ပူေဇာ္ကန္ေတာ့ၾကတာဆိုရင္ျဖင့္ ကၽြန္မတို႔ဘိုးေဘးဘီဘင္လက္ထက္ထဲက
ခုခ်ိန္တိုင္ေအာင္ပင္ ျဖစ္ပါေတာ့တယ္ရွင္။

လာေရာက္လည္ပတ္ၾကတဲ့ မိတ္ေဆြေမာင္ႏွမ သူငယ္ခ်င္းအားလံုးလည္း
၀ါဆိုလႏွင့္အတူ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္းမ်ားစြာ ပိုင္ဆိုင္ႏုိင္ၾကပါေစေနာ္....

ဗုဒၶျဖစ္စဥ္အက်ဥ္း

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တစ္ေယာက္အေနျဖင့္ မိမိကိုးကြယ္ေသာ ဗုဒၶျမတ္စြာဘုရားႏွင့္
ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္းကို အေသးစိတ္မသိေသာ္မွ အက်ဥ္းခ်ဳပ္၊ အႏွစ္ခ်ဳပ္မွ်ကိုကား
သိထားရန္လို၏။ သို႕မွသာ မိမိတို႕ ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ေသာ ဗုဒၶအေပၚ
ပိုမိုၾကည္ညိဳသက္၀င္လာရံုမွ်မက ဗုဒၶဘာသာတရားေတာ္၏ အႏွစ္သာရကိုလည္း
သိလာမည္ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶဘာသာ၏ အႏွစ္သာရအစစ္ကို သိရွိမွသာလွ်င္
ဗုဒၶဘာသာျဖစ္ရက်ိဳးနပ္ေပလိမ့္မည္။ ထို႕အျပင္ အျခားဘာသာမ်ား
ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္းေမးလာလွ်င္ အဆင္သင့္ ေျဖႏိုင္ရန္ျဖစ္သည္။
ဗုဒၶအေၾကာင္းႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာတရားေတာ္အေၾကာင္းကို ဂဃနဏသိထားလွ်င္
ဘာသာျခားမ်ား၏ ဖ်ားေယာင္းသိမ္းသြင္းမႈအႏၲရာယ္ကိုလည္း
ကာကြယ္ႏိုင္ေပလိမ့္မည္။

ဗုဒၶျဖစ္ေတာ္စဥ္အက်ဥ္း
ဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားသည္ ကပိလ၀တ္ျပည့္ ဘုရင္ သုေဒၶါဒန
မဟာရာဇာ၏ သီရိမဟာမာယာေဒ၀ီမွ မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈-ခု၊ ကဆုန္လျပည့္ ေသာၾကာေန႕တြင္
လုမၺိနီမည္ေသာ အင္ၾကင္းေတာ၌ ဖြားျမင္ေတာ္မူသည္။
အေလာင္းေတာ္သည္ အသက္ ၁၆ ႏွစ္အရြယ္တြင္ ယေသာ္ဓရာေဒ၀ီႏွင့္အတူ နန္းမ ၃
ေဆာင္၌ မင္းစည္းစိမ္ကို ၂၉ ႏွစ္အရြယ္အထိ ခံစားခဲ့သည္။ ထို႕ေနာက္
နိမိတ္ႀကီးေလးပါးကို ျမင္ေတာ္မူ၍ သံေ၀ဂရေတာ္မူသျဖင့္ ေတာ၀နာသို႕ထြက္ကာ
တရားဓမၼက်င့္သံုးခဲ့သည္။ ဒုကၠရစရိယာဟုဆိုေသာ အက်င့္မ်ိဳးကို
ပင္ပန္းႀကီးစြာ က်င့္သံုးခဲ့၏။ တရားမွန္ကို မရသျဖင့္
မဇၥ်ိမပဋိပဒါက်င့္ထံုးျဖင့္ ေျပာင္းလဲက်င့္သံုးခဲ့ရာ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃-ခု၊
ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶဟူးေန႕တြင္ ဘုရားအျဖစ္သို႕ ေရာက္ေတာ္မူေလသည္။
ဘုရားအျဖစ္သို႕ ေရာက္ရွိေတာ္မူၿပီးေနာက္ ကၽြတ္ထိုက္ေသာ ေ၀ေနယ်သတၱ၀ါ
လူနတ္ျဗဟၼာတို႕အား တရားေရေအးအၿမိဳက္ေဆးကို တိုက္ေကၽြးေတာ္မူ၏။ ၄၅ ႏွစ္
ကာလပတ္လံုး ဓမၼေဒသနာတို႕ကို ေဟာၾကားခဲ့သည္။ သက္ေတာ္ (၈၀) ၀ါေတာ္ (၄၅) ၀ါ
ျပည့္ေသာအခါ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈-ခု၊ ကဆုန္လျပည့္ အဂၤါေန႕၌ ကုသိနာ႐ံုျပည္
မလႅာမင္းတို႕၏ အင္ၾကင္းဥယ်ာဥ္၀ယ္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳေတာ္မူေလသည္။

အလြယ္မွတ္ရန္ ဗုဒၶ၀င္အက်ဥ္း
၁။ လူအမည္ - သိဒၶတၳ
၂။ ဘုရားဘဲြ႕ - ေဂါတမ
၃။ မိဘအမည္ - သုေဒၶါဒနမင္းႏွင့္ မာယာေဒ၀ီ
၄။ ၾကင္ယာေတာ္ - ယေသာ္ဓရာ (ဘဒၵကဥၥနာ)
၅။ ရင္ေသြးေတာ္ - ရာဟုလာ
၆။ ေယာက္ဖေတာ္ - ေဒ၀ဒတ္
၇။ မိေထြးေတာ္ - မဟာပဇာပတိ ေဂါတမီ
၈။ ေနျပည္ေတာ္- ကပိလ၀တ္ျပည္ (သကၠတိုင္း၊ မဇၥ်ိမေဒသ)
၉။ ဖြားရာဌာန - လုမၺိနီဥယ်ာဥ္ (ကပိလ၀တ္ႏွင့္ ေဒ၀ဒဟအၾကား)
၁၀။ နန္းစံႏွစ္ - ၁၃ ႏွစ္ (သက္ေတာ္ ၁၆ ႏွစ္မွ ၂၉ ႏွစ္အထိ)
၁၁။ နိမိတ္ႀကီးမ်ား - သူအို၊ သူနာ၊ သူေသ၊ ရဟန္း
၁၂။ ဗ်ာဒိတ္ခံယူေသာဘ၀ - သုေမဓာရေသ့ဘ၀
၁၃။ ဗ်ာဒိတ္ခံယူူေသာေန႕ - ကဆုန္လျပည့္ေန႕
၁၄။ ဗ်ာဒိတ္ေပးေသာဘုရား - ဒီပကၤရာျမတ္စြာဘုရား
၁၅။ ပါရမီျဖည့္ဘက္ - သုမိတၱာအမ်ိဳးသမီး (ယေသာ္ဓရာအေလာင္း)
၁၆။ ပါရမီျဖည့္ရာကာလ - ေလးအသေခ်ၤႏွင့္ ကမၻာတစ္သိန္း
၁၇။ ပါရမီျဖည့္ရျခင္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ - သတၱ၀ါမ်ား အက်ိဳးေဆာင္ရြက္ရန္
၁၈။ ဒုကၠရစရိယာက်င့္ရေသာႏွစ္ - ၆ ႏွစ္ (မဟာသကၠရာဇ္ ၉၇-ခုမွ ၁၀၃-ခု အထိ)
၁၉။ ဒုကၠရစရိယာက်င့္သည့္ေနရာ - ဥ႐ုေ၀ဠေတာ
၂၀။ ဘုရားျဖစ္ခ်ိန္သက္ေတာ္ - ၃၅ ႏွစ္အရြယ္
၂၁။ ဘုရားပြင့္ရာလူ႕သက္တမ္း - ႏွစ္ ၁၀၀ တမ္း
၂၂။ အလုပ္အေကၽြး - ပဥၥ၀ဂၢီငါးဦး (ဒုကၠရစရိယာက်င့္ခိုက္)
၂၃။ တရားဦးေဟာသည့္ေနရာ - ဗာရာဏသီျပည္၊ မိဂဒါ၀ုန္ေတာ
၂၄။ ပထမဆံုးသာ၀က - ပဥၥ၀ဂၢီငါးဦး (ေကာ႑ည၊ ၀ပၸ၊ ဘဒၵိယ၊ မဟာနာမ္၊ အႆဇိ )
၂၅။ ေနာက္ဆံုးသာ၀က - သုဘဒၵပရိဗိုဇ္
၂၆။ လက္ယာရံအဂၢသာ၀က - အရွင္သာရိပုတၱရာ
၂၇။ လက္၀ဲရံအဂၢသာ၀က - အရွင္ေမာဂၢလာန္
၂၈။ အဆံုးအမသာသနာ - ပရိယတၱိ၊ ပဋိပတၱိ၊ ပဋိေ၀ဓ
၂၉။ က်င့္စဥ္သိကၡာ - သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ
၃၀။ ခ်မွတ္ေသာလမ္းစဥ္ - မဇၥ်ိမပဋိပဒါ (မဂၢင္လမ္းစဥ္)
၃၁။ သေႏၶယူေသာေန႕ - မဟာသကၠရာဇ္ ၆၇-ခု၊ ၾကာသာပေတးေန႕
၃၂။ ဖြားျမင္ေသာေန႕ - မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈-ခု၊ (ဘီစီ-၆၂၃) ကဆုန္လျပည့္၊
ေသာၾကာေန႕
၃၃။ ေတာထြက္ေသာေန႕ - မဟာသကၠရာဇ္ ၉၇-ခု၊ ၀ါဆိုလျပည့္၊ တနလၤာေန႕
၃၄။ ဘုရားျဖစ္ေသာေန႕ - မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃-ခု၊(ဘီစီ-၅၈၉) ကဆုန္လျပည့္၊
ဗုဒၶဟူးေန႕
၃၅။ ဓမၼစၾကာေဟာေသာေန႕ - မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃-ခု၊ ၀ါဆိုလျပည့္၊ စေနေန႕
၃၆။ ပရိနိဗၺာန္စံေသာေန႕ - မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈-ခု၊ (ဘီစီ-၅၄၄) ကဆုန္လျပည့္၊
အဂၤါေန႕
၃၇။ ေတေဇာဓါတ္ေလာင္ေသာေန႕ (မီးသၿဂိဳဟ္ေသာေန႕) - မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈၊
ကဆုန္လဆုတ္ (၁၂)ရက္၊ တနဂၤေႏြေန႕။

သကၠရာဇ္ရွင္းလင္းခ်က္
မဟာသကၠရာဇ္ဆိုသည္မွာ ဘုရားမပြင့္မီက ဘိုးေတာ္အဥၥနမင္း တည္ထားေသာ
သကၠရာဇ္ကို ေခၚသည္။
သာသနာေတာ္ႏွစ္္ဆိုသည္မွာ ဘုရားပရိနိဗၺာန္ျပဳၿပီးေနာက္
ပထမသဂၤါယနာတင္သည့္ႏွစ္မွစ၍ ေရတြက္ေသာႏွစ္ျဖစ္သည္။
ျမန္မာသကၠရာဇ္ဆိုသည္မွာ ပုပၸားေစာရဟန္းမင္းလက္ထက္ တည္ထားေသာ
သကၠရာဇ္ျဖစ္သည္။
ခရစ္ႏွစ္ (ဘီ၊စီ) ဆိုသည္မွာ ခရစ္မေပၚမီႏွစ္ကို ေခၚသည္။
ခရစ္ႏွစ္ (ေအ၊ဒီ) ဆိုသည္မွာ ခရစ္ေတာ္ေပၚၿပီးႏွစ္မွစ၍ ေရတြက္သည္။
သာသနာသကၠရာဇ္သည္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ထက္ ၁၁၈၂ ႏွစ္ ႀကီးသည္။ ခရစ္သကၠရာဇ္ထက္
၅၄၄ ႏွစ္ ႀကီးသည္။
ခရစ္သကၠရာဇ္ (ေအ၊ဒီ)သည္ ျမန္မာသကၠရာဇ္ထက္ ၆၃၈ ႏွစ္ ႀကီးသည္။ ထို႕ေၾကာင့္
ဘုရားရွင္ပရိနိဗၺာန္ျပဳေသာႏွစ္ကို ခရစ္မေပၚမီ ဘီစီ ၅၄၄ ဟု
သာသနာ့သမိုင္းမ်ားက အတည္ျပဳထားသည္။

မွတ္ခ်က္ - က်မ္းကိုး (ဖတ္မွတ္မိသမွ် ျပန္လည္တင္ျပထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။)