life

Be a life long or short, its completeness depends on what it was lived for.
သင္ဘယ္ေနရာမွာ ရွိခဲ့တယ္ဆိုတာ အတိတ္ဘ၀ကို ျပန္ၾကည့္ခ်င္ရင္ ၾကည့္ပါ။ ဒါေပမဲ့ သတိ ရွိရမွာက အေရးႀကီးဆုံး ဘ၀ကေတာ့ အခု သင္ ရွင္သန္ အသက္ရွင္ေနတဲ့ဘ၀ပဲ ျဖစ္ပါတယ္......

ႏွစ္ႏွစ္ျပည့္အလြမ္း

လင္းၿပီး မေမွာင္၊ ေအးျမေမတၱာ
ေနေရာင္ေဖ်ာ့ဆင္း၊ ညေနခင္းသို႔
မာန္ကင္းခ်ဳိသာ၊ ဘြား မ်က္ႏွာသည္
ၾကည္သာဘိျခင္း၊ ရင့္က်က္ျခင္းျဖင့္
အလွမာန၊ ေဒါသေမာဟ
တဏွာဆႏၵ၊ ကင္းစင္ပလ်က္
လက္က ပုတီး၊ ပြားစည္းရြတ္ၾကား
ႏႈတ္တရားႏွင့္၊ အဘြား မျပတ္
ေနေပ်ာ္တတ္၏။
ကြမ္းျမံဳ႔ငုံ၀ါး၊ ေရေႏြးေသာက္လ်က္
တရားေပြ႔ပိုက္၊ အခါးႀကိဳက္ကာ
ဘြားမ်က္ႏွာသည္၊ ဇရာရိပ္တိုး
အရြယ္မ်ဳိးမို႔၊ ႏုိးၾကားမႈကင္း
ႏုမ်စ္ျခင္းတို႔၊ ပကင္းရင့္ႏြမ္း
ပါးေရတြန္႔လ်က္၊ ပပ္ၾကားအက္ႏွင့္။
ႏုျခင္း လွျခင္း စိုေျပျခင္းတို႔
အလ်ဥ္းကြယ္ေပ်ာက္၊ ပင္အိုေျခာက္ဟု
ေတြးေထာက္ဆင္ျခင္၊ ဘြားကိုျမင္စဥ္
ယမင္းရင္ထဲ ၾကည္ႏူးရိပ္ထင္
ျပံဳးေပ်ာ္ရႊင္ျမဲ
အိမ္အျပန္ ယမင္းအရိပ္
ေမတၱာနဲ႔ ႀကိဳဆိုလက္ကမ္း
ဘြားအိုဘ၀၊ ေနညိဳစလည္း
အလွေ၀စု၊ အႏုလက္က်န္
ရွင္သန္ေနျမဲ၊ ဘြားရဲ႕အျပံဳး
အလွ်ံဖိတ္ဖိတ္၊ ယမင္း အရိပ္ထင့္
အျမဲ ျမင္ေယာင္ေနဆဲပါတကား။ ။

ဘြားရဲ႕ဆုံးမမႈေတြကို အသက္ရွင္ေနသေရြ႕ကာလပတ္လံုး ေျမးေလ အျမဲလိုက္နာသြားမွာပါ။
ျပဳျပဳသမွ် ေကာင္းမႈေတြကို ေရာက္ရာဘံုဘ၀မွ သာဓုေခၚႏုိင္ပါေစဘြားဘြားရယ္....

BloggerGathering & Shirikhittara 2.0 Excursionခရီးစဥ္ႀကီး

မႏွစ္က မက်င္းပလိုက္ရေသာ ဘေလာဂ္ေဒးအတြက္ ဒီႏွစ္ေတာ့ ဘေလာဂ္ဂါေမာင္ႏွမေတြ ေတြ႕ဆံုပဲြအေနနဲ႔ေကာ Shirikhittara 2.0 Excursion အေနနဲ႔ပါ စံုညီစြာ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကေသာ ေမာင္ႏွမမ်ားအားလံုးကို ေရွးဦးစြာ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ေျပာပါရေစ... ၂၉ ရက္ ၈ လ ၂၀၀၉ ရက္ေန႔မွာ ကန္ေတာ္ႀကီး ေမွ်ာ္စင္ကၽြန္းမွာ ခင္မင္ရင္းႏွီးစြာနဲ႔ ေတြ႕ဆံုခဲ့ၾကၿပီးေနာက္ ၃၀ ရက္ ၈ လ ၂၀၀၉ ညမွာ ျပည္ၿမိဳ႕ရွိ သေရေခတၱရာ ၿမိဳ႕ေဟာင္းသို႔ ေလ့လာေရးသြားၾကဖို႔ စုရပ္ျဖစ္တဲ့ ေျမနီကုန္း ေရႊလက္ဖက္ရည္ဆိုင္ေရွ႕မွာ ည ၉ နာရီခဲြအေရာက္ ခ်ိန္းဆိုထားခဲ့ၾကပါတယ္။ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေမာင္ႏွမမ်ား စုံညီစြာ လိုက္ပါမယ့္သူ ၄၁ ဦးလည္း myanmar blogger society (MBS) Logo နဲ႔ Gathering & Shirikhittara 2.0 Excursion စာသားကပ္ထားတဲ့ ခရီးသြားယာဥ္နဲ႔ ညပိုင္း ၁၀ နာရီ ၄၅ မိနစ္မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကေန ေလ့လာေရးခရီးစဥ္ကို စတင္ခဲ့ၾကပါေတာ့တယ္။ အဲ ငွားထားတဲ့ကားနဲ႔ လူဦးေရ မညီတဲ့အတြက္ ကားခ်ိန္းဖို႔ ကားငွားရာ ဂိတ္ကို လွမ္းေျပာၾကည့္ေပမယ့္ အဆင္မေျပပါဘူး။ ဒါနဲ႔ ေမာင္ႏွမမ်ား ပိုၿပီး ခ်စ္ခင္စည္းလံုးမႈ ရေစခ်င္လို႔ပဲ ဆိုၿပီး ေယာက္်ားေလးအနည္းငယ္ေလာက္က မတ္တတ္ရပ္နဲ႔ လိုက္ပါခဲ့ရပါတယ္။ ခရီးစဥ္ စတင္တာနဲ႔ တစ္ေယာက္တစ္လက္ ငဲ့ၿပီး စီးလာခဲ့ၾကတာ ေပ်ာ္စရာ အလြန္ေကာင္းပါတယ္။ လမ္းတစ္ေလွ်ာက္လည္း မအိပ္ရပါဘူး။ အိပ္တာနဲ႔ နားျငီးေအာင္ ႏိုးေတာ့တာပါပဲ။ တစ္လမ္းလံုးလည္း သီခ်င္းေတြ ဆိုၾက ေနာက္ၾက ေျပာင္ၾကနဲ႔ ခရီးဆက္လာခဲ့ၾကတာ လမ္းခုလတ္ လက္ပံတန္းၿမိဳ႕ကိုေရာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ အခ်ိန္အားျဖင့္ ၃၀ ရက္ေန႔ မနက္ ၂ နာရီ၀န္းက်င္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ၿပီး ခရီးတစ္ေထာက္ ခဏရပ္နားခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးကိစၥ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ စားခ်င္တာ မွာစားတဲ့သူနဲ႔ တစ္ေမွးမွကို မအိပ္စက္ခဲ့ရပါဘူး။ နာရီ၀က္ခန္႔အၾကာမွာ လက္ပံတန္းၿမိဳ႕ကေန ခရီးဆက္ခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။
လမ္းမွာလည္း အိပ္မယ္ ၾကံလိုက္၊ ဟိုလူက ႏိုးလိုက္ ေအာ္လိုက္ သားၿဖိဳးတို႔၊ အရုပ္ကေလးတို႔က ပိုဆိုးေသး၊ မ်က္လံုး မပိတ္လိုက္နဲ႔ ထေအာ္ၿပီ။ ဒါနဲ႔ ေၾကာင္ေတာင္ေတာင္ မ်က္လံုးနဲ႔ မနက္ ငါးနာရီခဲြေက်ာ္ေက်ာ္ခန္႔မွာေတာ့ ျပည္ၿမိဳ႕ကို ေရာက္ရွိၿပီ ျဖစ္ပါေၾကာင္း ထေအာ္ၾကပါေရာ၊ Shirikhittara 2.0 Excursion ေလ့လာေရးကားၾကီးကေတာ့ ျပည္ၿမိဳ႕ ေလးဆူဓာတ္ေပ်ာ္ ေရႊဆံေတာ္ေစတီေတာ္ႀကီးေရွ႕တြင္ ၿငိမ့္ခနဲ႔ ထိုးရပ္သြားပါေတာ့တယ္။

ထို႔ေနာက္ ေျခလက္မ်က္နွာသန္႔စင္မႈ ျပဳၾကၿပီး၊ ေရႊဆံေတာ္ေစတီေတာ္ေပၚ အတက္မွာ ပန္းမ်ား အလုအယက္လာေရာင္းတာကို ကိုယ္စီ ၀ယ္လွဴၾကနဲ႔ ေမာင္ႏွမအားလံုး ျပံဳးေပ်ာ္ေနတာကို အာရံုမနက္ခင္းေလးမွာ ေတြ႕လိုက္ရတာဟာ ေတာ္ေတာ္ၾကည္ႏူးဖို႔ ေကာင္းလွပါတယ္။ ကိုယ္စီ အျပံဳးေတြနဲ႔ ဘုရားေျခေတာ္ရင္းမွာ ပန္းေလးေတြကိုင္ၿပီး တက္လာၾကတာဟာ ျမင္သူတစ္ကာတို႔ရဲ႕ ရင္ထဲမွာ ၾကည္ႏူးေအးခ်မ္းမႈကို ျဖစ္မယ္လို႔လည္း ျမင္မိပါတယ္။ ေရႊဆံေတာ္ေစတီေတာ္ရင္ျပင္ေပၚေရာက္ေတာ့ ေစတီေတာ္ကို ဖူးေမွ်ာ္ျခင္း၊ ဓာတ္ပံုမ်ား ႐ိုက္သူ႐ိုက္နဲ႔ အလြန္တရာမွ ေအးခ်မ္းမိပါတယ္။ ဘုရားေပၚေရာက္ေတာ့ ေရႊဆံေတာ္ဘုရားမွာ ႀကိဳဆိုမယ့္ ေဂါပက႐ံုးကို သြားၾကေတာ့ နံနက္ ၇ နာရီမွ နံနက္စာ စားရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေဂါပက လူႀကီးလည္း မေရာက္ေသးတဲ့အေၾကာင္း ေယာဂီအဖဲြ႕ေတြလည္း နံနက္စာေကၽြးမည္ျဖစ္လို႔ ခဏေစာင့္ငံ့ေပးၾကပါလို႔ ေျပာတာနဲ႔ ဘုရားရွိခုိး ပုတီးစိတ္ ဘုရားအာရံုျပဳၿပီး ဘုရားရင္ျပင္ေတာ္ေပၚမွာရွိသမွ် ေနရာေတြ လွည့္လည္ေလွ်ာက္ၾကည့္မိတယ္။ အရင္တုန္းက ခဏ ခဏ ေရာက္ခဲ့ဖူးေပမယ့္ ခုတစ္ခ်ိန္နဲ႔ မတူတဲ့ ျခားနားမႈမ်ားစြာနဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္မိတာကို ခံစားရပါတယ္။
ထို႔ေနာက္ ေလ့လာေရးခရီးစဥ္သို႔ လိုက္ပါလာသူ MBS အဖဲြ႕သားမ်ားကို ျပည္ေရႊဆံေတာ္ဘုရားႀကီးရဲ႕ ေဂါပကအဖဲြ႕ ဥကၠ႒ ျဖစ္တဲ့ ျပည္ တကၠသိုလ္က ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ျမ၀င္း(ဒႆန)က နံနက္စာကို မသံုးေဆာင္ခင္မွာ ျပည္ေရႊဆံေတာ္ဘုရားရဲ႕သမုိင္းေၾကာင္း ပန္းဖလက္ေလးေတြ လိုက္ကမ္းၿပီး ရွင္းျပပါတယ္။

ျပည့္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေလးဆူဓာတ္ေပ်ာ္ ေရႊဆံေတာ္ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး သမိုင္းအက်ဥ္း
နေမာတႆ ဘဂ၀ေတာ အရဟေတာ သမၼာသမၺဳဒၶႆ
၁။ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးသည္ ျမတ္စြာဘုရားသက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္ကပင္ တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့ေသာ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးျဖစ္ပါသည္။ `ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္´ ဟု ေခၚဆိုရျခင္းမွာ
(၁) ကကုသန္ျမတ္စြာဘုရား၏ ဒုကုဋ္သကၤန္းေတာ္၊ (၂) ေကာဏဂံုျမတ္စြာဘုရား၏ အံ့သကိုဋ္ေတာ္၊
(၃) ကႆပျမတ္စြာဘုရား၏ ခါးပန္းေတာ္ႏွင့္ (၄) ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား၏ ဆံေတာ္ျမတ္ေလးဆူ၊ ေမြရွင္ေတာ္ျမတ္ရွစ္ဆူ၊ နိသီဒိုင္ေတာ္တို႔ကို ဌာပနာ၍ တည္ထားေသာေၾကာင့္ ေခၚဆိုရျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး တည္ထားေသာေတာင္ေတာ္ကို `သုဒႆန´ ေတာင္ေတာ္ဟု ေခၚပါသည္။ ျမတ္စြာဘုရားႏုစဥ္အခါ ဟသၤာမင္း၊ ၾကက္မင္း၊ ဖြတ္မင္း၊ ယုန္မင္း၊ ျဖစ္စဥ္က ေနထိုင္ခဲ့ေသာ ေတာင္ေတာ္ျဖစ္ပါသည္။

၂။ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ ဒါယကာမ်ားမွာ အဇၨိကႏွင့္ ဘလႅိကကုန္သည္ညီေနာင္၊ ဧရာပထနဂါးမင္း၊ သိၾကားမင္း၊ ျဗဟၼာမင္းတို႔ျဖစ္ၾကသည္။ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃-ခုႏွစ္၊ တေပါင္းလဆန္း ၁၃ရက္ေန႔တြင္ စတင္တည္ထားရာ၊ ထိုႏွစ္ တေပါင္းလျပည့္ေန႔တြင္ ၿပီးစီးသည္။ တည္ဦးစကဉာဏ္ေတာ္ ၇ေတာင္၊ အလ်ားအနံ၁၄ေတာင္ရွိ၍ စပါးစုသ႑ာန္ေျမစိုက္ေစတီေတာ္ ျဖစ္ပါသည္။

၃။ သာသနာႏွစ္ ၁၂၆-ခုႏွစ္ သေရေခတၱရာျပည္ကို တည္ေထာင္စိုးစံေသာ ဒြတၱေပါင္မင္းႀကီးသည္ ဘ၀ေဟာင္းက အဇၨိကႏွင့္ ဘလႅိကကုန္သည္ညီေနာင္ျဖစ္ခဲ့ၾကေသာ သားေတာ္ရဟႏၲာ ၂-ပါးက ရွာေဖြေပးသျဖင့္ ေစတီေတာ္ကို ဖူးျမင္ရေသာအခါ လြန္စြာၾကည္ညိဳျခင္းျဖစ္ၿပီး ေစတီေတာ္ကို ယခုဖူးေတြ႕ရသည့္ ပံုသ႑ာန္အတိုင္း ျပဳျပင္တည္ထားခဲ့ပါသည္။

၄။ ျမန္မာမင္းအဆက္ဆက္တို႔သည္ ေစတီေတာ္ႀကီးကို ကိုးကြယ္ၾကၿပီး ျပဳျပင္ရန္ လိုအပ္သည္တို႔ကို ျပဳျပင္ခဲ့ၾကပါသည္။
သကၠရာဇ္ ၄၄၅-ခုႏွစ္၊ (ေအဒီ ၁၀၈၃ခုႏွစ္)တြင္ ပုဂံျပည့္ရွင္ က်န္စစ္သားမင္းႀကီးသည္ ဤေစတီေတာ္ႀကီးကို ဖူးေမွ်ာ္ၿပီး မိမိ၏ ဘ၀ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ ေစတီေတာ္ႀကီးသမိုင္းအက်ဥ္းကို မြန္ဘာသာျဖင့္ ေက်ာက္စာေရးထိုး၍ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ အလယ္ပစၥယံ တနဂၤေႏြေထာင့္တြင္ စိုက္ထူခဲ့ပါသည္။ ထိုေက်ာက္စာကို ယဥ္ေက်းမႈ၀န္ႀကီးဌာနက ေက်ာက္စာတိုက္ေဆာက္လုပ္၍ ထိန္းသိမ္းထားပါသည္။

၅။ အင္း၀ေခတ္တြင္ ျမန္မာသမိုင္း၌ အေရးပါေသာျဖစ္ရပ္တစ္ခုသည္ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ေစတီေတာ္ ရင္ျပင္ေတာ္ေပၚ၌ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါသည္။ ထိုျဖစ္ရပ္မွာ အျခားမဟုတ္။ အင္း၀ဘုရင္မင္းေခါင္ႏွင့္ မြန္ဘုရင္ရာဇာဓိရာဇ္တို႔ သည္ သကၠရာဇ္ ၇၆၇-ခုႏွစ္ တြင္ ေစတီေတာ္ ျမတ္ႀကီး ရင္ျပင္ေတာ္ေပၚ၀ယ္ သစၥာျပဳ၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

၆။ သကၠရာဇ္ ၁၁၁၆-ခုႏွစ္ ၊ တပို႔တြဲလျပည့္ေက်ာ္ ၁၂ရက္ေန႔တြင္ အေလာင္းမင္းတရားႀကီးသည္ ျပည္ၿမိဳ႕ကို မြန္တို႔ လက္၀ယ္မွ ေအာင္ျမင္စြာ သိမ္းပိုက္ခဲ့ပါသည္။
အေလာင္းမင္းတရားႀကီးသည္ ထိုေန႔ညေန၌ပင္ ေစတီေတာ္ျမတ္ရင္ျပင္ေတာ္ေပၚသို႔တက္ေရာက္ၿပီး ေစတီေတာ္ႀကီးကို ဖူးေမွ်ာ္ရာတြင္ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၌ မိမိကုသိုလ္ေတာ္ ေရႊထီးေတာ္ တင္လႉလိုေသာ ဆႏၵျဖစ္ေပၚလာခဲ့ရာ သကၠရာဇ္ ၁၁၁၆-ခုႏွစ္၊ တေပါင္းလျပည့္ေန႔တြင္ ယခင္မြန္ဘုရင္တို႔ တင္လႉခဲ့ေသာ ထီးေတာ္ကို မဖယ္ရွားပဲ ျမန္မာထီးေတာ္ကို ဆင့္၍ တင္လႉခဲ့ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးတြင္ ထီးေတာ္ ၂ဆင့္ ရွိေနျခင္းျဖစ္သည္။ ဤသို႔ ထီးေတာ္ႏွစ္ဆင့္ရွိေနျခင္းသည္ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ ထူးျခားခ်က္ပင္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုထီးေတာ္၂ဆင့္ကို ပံုစံျပဳလုပ္၍တင္လႉပူေဇာ္ေသာ အစဥ္အလာ ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါသည္။

၇။ သကၠရာဇ္ ၁၂၂၀-ခုႏွစ္၊ (ခရစ္ႏွစ္ ၁၈၅၈ခုႏွစ္)၊ ၀ါေခါင္လျပည့္ ညေန၃-နာရီတြင္ ျပည့္ၿမိဳ႕၌ ျပင္းထန္ေသာ ေျမငလ်င္လႈပ္မႈျဖစ္ခဲ့ရာ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးသည္ ေခါင္းေလာင္းေမွာက္သည့္အထိ ၿပိဳက်ပ်က္စီးခဲ့ပါသည္။ ျပည္ၿမိဳ႕ကုန္သည္ႀကီး ဦးသာရဲႊ ဦးေဆာင္ေသာအဖြဲ႕သည္ ရတနာပံုေနျပည္ေတာ္ မင္းတုန္းမင္းတရားႀကီးထံသို႔ သြားေရာက္၍ အက်ဳိးအေၾကာင္းတင္ျပေလွ်ာက္ထားရာ မင္းတုန္းမင္းတရားႀကီးက ျပင္ဆင္ခြင့္ စာခၽြန္ေတာ္ႏွင့္ အလႉေတာ္ေငြက်ပ္ (၂၀၀၀၀)ႏွစ္ေသာင္း ထည့္၀င္လႉဒါန္းခဲ့သျဖင့္ ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူအမ်ား၏ ထည့္၀င္ေငြမ်ားႏွင့္ စုေပါင္းကာ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးကို ျပန္လည္ျပဳျပင္ခဲ့သည္။

၈။ ေခတ္အဆက္ဆက္တြင္ ရဟန္းရွင္လူျပည္သူတို႔သည္ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးအရွည္တည္တံ့ေအာင္ ျပဳျပင္ရန္ လိုအပ္သည့္အခါတို္င္း သဒၶါထက္သန္စြာ ျပဳျပင္မြမ္းမံခဲ့ၾကသည္။
ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၃၆၃-ခုႏွစ္၊ တန္ခူးလဆန္း၁ရက္၊ (၁၃.၄.၂၀၀၂) ၊ စေနေန႔ညေန(၄း၁၅)တြင္ စေနေထာင့္မွ ႐ုတ္တရက္ ေလျပင္းတိုက္ခတ္ရာ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ ထီးေတာ္ ယိုယြင္းပ်က္စီးသြားခဲ့ပါသည္။
ရဟန္းရွင္လူျပည္သူအမ်ားတို႔သည္ ၁၃၆၄-ခုႏွစ္၊ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔(၂၁.၁၀.၂၀၀၂)၊ တနလၤာေန႔တြင္ ေရႊစင္ေရႊသားအတိၿပီးေသာ ေရႊထီးေတာ္၊ ငွက္ျမတ္နားေတာ္၊ စိန္ဖူးေတာ္တို႔ကို အသစ္တစ္ဖန္ ျပန္လည္ တင္လႉပူေဇာ္ခဲ့ၾကပါသည္။

၉။ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးအား (၅)ႏွစ္တစ္ႀကိမ္ ေရႊသကၤန္းကပ္လႉဆက္ကပ္ျမဲျဖစ္ရာ ရဟန္းရွင္လူ ျပည္သူအမ်ားတို႔သည္ ၁၃၆၇-ခုႏွစ္ ၊ ျပာသိုလျပည့္ေက်ာ္ ၂ရက္ (၁၅.၁.၂၀၀၆)၊ တနဂၤေႏြေန႔မွစ၍ ေရႊသကၤန္းကပ္လႉရာ ၁၃၆၈ခုႏွစ္၊ တန္ခူးလျပည့္ေက်ာ္ ၁၄-ရက္ (၂၆.၄.၂၀၀၆)ဗုဒၶဟူးေန႕တြင္ ၿပီးစီးေအာင္ျမင္ပါသည္။ ထူးျခားသည္မွာ ယခုတစ္ႀကိမ္ ေရႊသကၤန္းကပ္လႉသည္မွာ လံုးေတာ္ျပည့္ ေရႊသကၤန္းကပ္လႉျခင္းျဖစ္ပါသည္။
ယခုအခါ ေလးဆူဓါတ္ေပ်ာ္ေရႊဆံေတာ္ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးသည္ သုဒႆနေတာင္ေတာ္ထက္တြင္ ေရႊေတာင္ႀကီးပမာ သပၸာယ္တည္ရွိ၍ ျဗဟၼာနတ္လူ သံုးဘံုသူတို႔၏ ပူေဇာ္အထူးကို ခံယူလ်က္ရွိပါသည္။

ရွင္းျပတာကို နားေထာင္ရင္းနဲ႔ မနက္စာ ဧည့္ခံတဲ့ စမူဆာနဲ႔ လက္ဖက္ရည္ကို သံုးေဆာင္ၿပီး ဘုရားႀကီးရဲ႕ အထင္ကရရွိတဲ့ ဆုေတာင္းျပည့္ဘုရားမ်ားကို ထပ္မံ လွည့္လည္ဖူးေျမွာ္ျပန္ပါတယ္။ အဲဒီကေနမွ ျပည္တစ္ဖက္ကမ္းမွာရွိတဲ့ ေရႊဘုံသာမုနိေစတီေတာ္ကို ဖူးေျမွာ္ဖို႔အတြက္ န၀ေဒးတံတားႀကီးကို ျဖတ္သန္းခဲ့ပါေတာ့တယ္။ နံနက္ ၈ နာရီခဲြ၀န္းက်င္ေလာက္မွာ ေရႊဘံုသာမုနိဘုရားႀကီးကို ဖူးေျမွာ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဧရာ၀တီျမစ္ကမ္းနဖူးမွ ေရွးေဟာင္းသမိုင္း၀င္ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္

ျပည္ၿမိဳ႕ဘက္ကမ္း န၀ေဒးတံတားထိပ္မွ လွမ္းေမွ်ာ္ၾကည့္လိုက္လွ်င္ ဆင္တဲဘက္ကမ္း၊ ဧရာ၀တီျမစ္ကမ္းနဖူး၌ ေရႊေရာင္တ၀င္း၀င္းေတာက္ပလွ်က္ရွိေသာ ေစတီေတာ္တစ္ဆူကို ဖူးျမင္ရပါသည္။ ဉာဏ္ေတာ္အျမင့္ ၁၅၆ေပရွိ ေရႊဘံုသာမုနိေရွးေဟာင္းသမိုင္း၀င္ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးျဖစ္ပါ၏။
    သကၠရာဇ္(၁၂၃)ခုႏွစ္၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔တြင္ ဗုဒၶဘုရားရွင္သည္ ရခိုင္ဘုရင္ စႏၵသူရီယမင္း၏ အဓိဌာန္ျပဳပင့္ေဆာင္ခ်က္အရ ေနာက္ပါ ရဟႏၲာ(၅၀၀)ျခံရံကာ ဓည၀တီရခိုင္ျပည္သို႔ ႂကြခ်ီေတာ္မူၿပီး ေက်ာ္ေတာ္ၿမိဳ႕အေရွ႕ဘက္ကမ္းရွိ ေသလာဂီရိေတာင္ထိပ္၌သီတင္းသံုးစံပယ္ေတာ္မူခဲ့သည္။ စႏၵသူရိယမင္းႏွင့္တကြ မႉးႀကီးမတ္ရာ ေသနာပတိမ်ား၊ ျပည္သူျပည္သားမ်ားတို႔သည္ ျမတ္စြာဘုရားႏွင့္ ရဟႏၲာ(၅၀၀)တို႔အား ဆြမ္း၊ ေရခ်မ္း၊ ဆီမီး၊ အေမြးနံ႔သာတိုင္တို႔ျဖင့္ (၃)လတိုင္တိုင္ မျပတ္မလပ္ ပူေဇာ္အလုပ္အေကၽြးျပဳၾကၿပီး ျမတ္ဗုဒၶ၏ တရားေတာ္ကို နာယူၾကသည္။


မုနိ (၄)ဆူ သြန္းလုပ္ျခင္း
    (၃)လ ျပည့္ေျမာက္၍ ဓည၀တီရခိုင္ျပည္မွ ဘုရားရွင္ျပန္လည္ႂကြခ်ီေတာ္မူမည္ျပဳေသာအခါ စႏၵသူရိယမင္း၏ ေလွ်ာက္ထားေတာင္းပန္ခ်က္အရ ဘုရားရွင္၏ကိုယ္စားကိုးကြယ္ဆည္းကပ္နိုင္ရန္အတြက္ ကိုယ္ပြား႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္တစ္ဆူ သြန္းလုပ္ရန္ ဘုရားရွင္က ခြင့္ျပဳေတာ္မူခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စႏၵသူရိယမင္းသည္ လူ၊ နတ္၊ ျဗဟၼာတို႔ ထံမွ စုေဆာင္းရရွိေသာ ရတနာ (၆၅)တင္းကို က်ဳိခ်က္၍ ဘုရားရွင္၏ ရင္ေငြ႕ေတာ္ကို လံႈၿပီးဉာဏ္ေတာ္အျမင့္ (၉)ေပ(၆)လက္မရွိေသာ မဟာမုနိ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ကို သြန္းလုပ္ရာမွ ပိုလွ်ံေသာရတနာမ်ားျဖင့္ ဉာဏ္ေတာ္အျမင့္ (၆)ေပ(၈)လက္မရွိေသာ ရွင္ေက်ာ္မုနိ၊ ဉာဏ္ေတာ္အျမင့္ (၅)ေပ (၄)လက္မ ရွိေသာ ေရႊဘံုသာမုနိ၊ ဉာဏ္ေတာ္အျမင့္ (၃)ေပ(၉)လက္မရွိေသာ မာန္ေအာင္ျမင္မုနိစသည့္ ညီေတာ္ကိုယ္ပြား႐ုပ္ပြားေတာ္ျမတ္(၃)ဆူအား ထပ္မံသြန္းလုပ္ခဲ့သည္။

မဟာျမတ္မုနိ ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ႏွင့္ ညီေတာ္ကိုယ္ပြား႐ုပ္ပြားေတာ္ျမတ္ (၂)ဆူအား ပင့္ေဆာင္ျခင္း
    ေကာဇာသကၠရာဇ္(၁၁၄၆)ခုႏွစ္၊ တန္ေဆာင္မုန္းလတြင္ အမရပူရေနျပည္ေတာ္မွ အိမ္ေရွ႕ဥပရာဇာ သီဟသူရသည္ ဓည၀တီသို႔ လာေရာက္ၿပီး မဟာျမတ္မုနိ႐ုပ္ပြားေတာ္ျမတ္ႏွင့္အတူ ေရႊဘံုသာမုနိ႐ုပ္ပြားေတာ္၊ မာန္ေအာင္ျမင္မုနိ႐ုပ္ပြားေတာ္တို႔ကို ပင့္ေဆာင္ခဲ့သည္။ ရွင္ေက်ာ္မုနိမွာ မူလသီတင္းသံုးရာ ဂႏၶကုဋိတိုက္၌ ကိန္း၀ပ္စံပယ္ သီတင္းသံုးေနေတာ္မူခဲ့သည္။ ျပည္တစ္ဖက္ကမ္း၊ ဆင့္တဲရွိ ေရႊဘံုသာေက်းရြာသို႔ အေရာက္တြင္ ေရႊဘံုသာမုနိ႐ုပ္ပြားေတာ္ျမတ္အား သကၠရာဇ္(၉၂၀)ခုႏွစ္က ျပည္ဘုရင္သတိုးဓမၼရာဇာတည္ထားခဲ့ေသာ ေရႊဘံုသာေစတီေတာ္ႀကိး၏ ဌာပနာတိုက္အတြင္း ထည့္သြင္းပူေဇာ္ၿပီး ေစတီေတာ္ကိုလည္း ျပဳျပင္မြမ္းမံကာ `ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္´ ဟူ၍ ဘြဲ႕အမည္ဆက္ကပ္ခဲ့သည္။ ႏွစ္ပရိေစၧဒမ်ားစြာ ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးမွာ ခ်ဳံႏြယ္ပိတ္ေပါင္းမ်ား ဖံုးလႊမ္းၿပီး ေစတီေဟာင္း၊ ေစတီပ်က္တစ္ဆူ အျဖစ္သို႔ ေရာက္ရွိသြားခဲ့သည္။

ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးအား ျပဳျပင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းျခင္း
    ေစတနာရွင္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံတို႔က ပ်က္စီးယိုယြင္းေနေသာ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးအား သကၠရာဇ္(၁၂၅၆)ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႀကိမ္၊ (၁၃၃၆)ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႀကိမ္၊ (၁၉၉၁)ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႀကိမ္၊ စုစုေပါင္း (၃)ႀကိမ္တိုင္တိုင္ ျပန္လည္ျပဳျပင္မြမ္းမံရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကေသာ္လည္း ေအာင္ျမင္မႈမရွိခဲ့ေခ်။

ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးအား ႏိုင္ငံေတာ္မွ ႀကီးမႉး၍ ျပဳျပင္မြမ္းမံထီးေတာ္တင္ျခင္း
    ပ်က္စီးယိုယြင္းေနေသာ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးအား ၁၉၉၇ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလမွစ၍ ႏိုင္ငံေတာ္မွ ႀကီးမႉးကာ စတင္ျပဳျပင္မြမ္းမံခဲ့သည္။ ေစတီေတာ္၏ ျပဳျပင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား မစတင္မီ သက္ဆိုင္ရာကၽြမ္းက်င္သူပညာရွင္မ်ားက ေစတီေတာ္ျမတ္၏ ဌာပနာတိုက္တည္ရွိရာေနရာအား ေခတ္မီကိရိယာမ်ားျဖင့္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးခဲ့ၾကရာ ဌာပနာတိုက္အတြင္း၌ ရတနာပစၥည္းမ်ားျဖင့္ သြန္းလုပ္ထားေသာ ဆင္းတုေတာ္တစ္ဆူ ကိန္း၀ပ္စံပယ္ေနေၾကာင္းကို စစ္ေဆးေတြ႕ရွိအတည္ျပဳခဲ့ၾကသည္။
    ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ဘက္စံုျပဳျပင္မြမ္းမံျပင္ဆင္ျခင္း လုပ္ငန္းအ၀၀အား ရထားပို႔ေဆာင္ေရး၀န္ႀကီး ဦးပန္းေအာင္ ကိုယ္တိုင္ႀကီးၾကပ္၍ေဆာင္ရြက္လာခဲ့ရာ အထက္ဌာပနာပိတ္ပြဲကို ၁၉၉၉ခုႏွစ္၊ မတ္လ(၁၃)ရက္ (တနဂၤေႏြေန႕) နံနက္၈နာရီတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ပန္းလည္တိုင္စိုက္ထူပြဲကို ၁၉၉၉ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ(၉)ရက္ ေသာၾကာေန႔နံနက္ (၉)နာရီတြင္ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ ထီးေတာ္အား ၁၉၉၉ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ(၂၄)ရက္ (စေနေန႔) တြင္ ေအာင္ျမင္စြာ တင္လႉပူေဇာ္ႏိုင္ခဲ့သည္။

မုနိေလးဆူ၀င္ ႐ုပ္ပြားေတာ္ျမတ္ေလးဆူ
    ယခုအခါ မုနိေလးဆူ၀င္ ႐ုပ္ပြားေတာ္ျမတ္မ်ားျဖစ္ၾကေသာ မဟာမုနိ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္သည္ မႏၲေလးၿမိဳ႕၌လည္းေကာင္း၊ ရွင္ေတာ္မုနိသည္ေက်ာက္္ေတာ္ၿမိဳ႕၌လည္းေကာင္း၊ မာန္ေအာင္ျမင္မုနိသည္ ဇလြန္ျပည္ေတာ္ျပန္ဘုရားအျဖစ္ ဇလြန္ၿမိဳ႕၌လည္းေကာင္း၊ ေရႊဘံုသာမုနိသည္ ဆင္တဲဘက္ကမ္း၊ ဧရာ၀တီျမစ္ကမ္းနဖူးရွိ ေရႊဘံုသာေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ ဌာပနာတိုက္အတြင္း၌လည္းေကာင္း အသီးသီး ကိန္း၀ပ္စံပယ္ေတာ္မူလ်က္ရွိသည္။

ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ပရိ၀ုဏ္မွ မုနိေလးဆူ ကိုယ္ပြားမ်ား
မုနိေလးဆူ ကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္မ်ားျဖစ္ေသာ မဟာျမတ္မုနိကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္သည္ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ တနလၤာေထာင့္ရွိ အေရွ႕ဘက္တန္ေဆာင္း၌လည္းေကာင္း၊ ရွင္ေက်ာ္မုနိကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္သည္ ေစတီေတာ္၏ ဗုဒၶဟူးေထာင့္၏ ေတာင္ဘက္တန္ေဆာင္း၌လည္းေကာင္း၊ ေရႊဘံုသာမုနိကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္သည္ ေစတီေတာ္၏ ၾကာသပေတးေထာင့္၏ အေနာက္ဘက္ တန္ေဆာင္း၌ လည္းေကာင္း၊ မာန္ေအာင္ျမင္ကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္သည္ ေစတီေတာ္၏ေသာၾကာေထာင့္ ေျမာက္ဘက္တန္ေဆာင္း၌ လည္းေကာင္း၊ အသီးသီးကိန္း၀ပ္စံပယ္သီတင္းသံုးလ်က္ရွိသည္။ မုနိေလးဆူ ကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္မ်ား၏ ဘုရားဒါယိကာမမ်ားမွာ မႏၲေလးၿမိဳ႕မွ ေဆာက္လုပ္ေရးအင္ဂ်င္နီယာ ေဒၚျမင့္ျမင့္သန္းႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွ အၿငိမ္းစား ကစလ၀န္ထမ္းေဒၚတင္တင္မႊန္းတို႔ျဖစ္ၾကသည္။ အဆိုပါ မုနိကိုယ္ပြားေလးဆူကို မဟာျမတ္မုနိ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ ရင္ေငြ႕ေတာ္ လႈံၿပီး မႏၲေလးၿမိဳ႕၌ သြန္းလုပ္ခဲ့ရာ မဟာျမတ္မုနိကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္အတြက္ ေၾကးခ်ိန္ (၁၅၀၀)ပိႆာ၊ ရွင္ေက်ာ္မုနိကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္အတြက္ ေႀကးခ်ိန္(၁၀၀၀) ပိႆာ၊ ေရႊဘံုသာမုနိကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္အတြက္ ေၾကးခ်ိန္(၈၀၀)ပိႆာ၊ မာန္ေအာင္ျမင္မုနိကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္အတြက္ ေၾကးခ်ိန္(၆၆၆)ပိႆာ အသီးသီးကုန္က်ခဲ့သည္။ အဆိုပါမုနိကိုယ္ပြားဆင္းတုေတာ္မ်ားအား ေဒ၀ါ၀င္း၊ ရာဇာ၀င္းမ်ားခင္း၍ မႏၲေလးၿမိဳ႕မွ အခမ္းအနားျဖင့္ ပင့္ေဆာင္ခဲ့ရာ ၁၉၉၉ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ(၁၄)ရက္၊ ဗုဒၶဟူးေန႕တြင္ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ ပရိ၀ုဏ္သို႔ေရာက္ရွိခဲ့သည္။

ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ပရိ၀ုဏ္မွ သိုက္နန္းရွင္ျမစိမ္း
ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးသည္ ခ်ဳံႏြယ္ပိတ္ေပါင္းမ်ားဖံုးလႊမ္း၍ ေစတီေဟာင္းတစ္ဆူအျဖစ္ႏွင့္ ရွိေနခဲ့စဥ္က ေစတီေတာ္ပရိ၀ုဏ္၏ လက္ယာေထာင့္တြင္ သိုက္နန္းရွင္တို႔အတြက္ ရည္စူးျပဳလုပ္ထားေသာ နတ္ကြန္းေလးတစ္ခုရွိသည္။ ေစတီေတာ္အား ဘက္စံုမြန္းမံျပင္ဆင္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္သည့္အခါ သိုက္နန္းရွင္တို႔၏ အဆိုပါနတ္ကြန္းေလးကိုလည္း ဖယ္ရွားရွင္းလင္းခဲ့ရသည္။ ထိုအခါ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ပရိ၀ုဏ္ရွိဘုမိၼယအႏြယ္၀င္ သိုက္နန္းရွင္တို႔က ၎တို႔အတြက္ ကြန္းခိုစရာေနရာတစ္ခု သတ္မွတ္ျပဳလုပ္ေပးပါရန္ သက္ဆိုင္ရာပုဂၢိဳလ္တို႔ကို အိပ္မက္ေပး ေတာင္းပန္ၾကသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ပရိ၀ုဏ္တြင္ ေစာင့္ေရွာက္ေနထိုင္လ်က္ရွိၾကေသာ မျမင္အပ္သည့္ နာမ္ေလာကမွ သိုက္နန္းရွင္တို႔အတြက္ ကြန္းခိုရာသိုက္နန္္းအေဆာက္အအံုတစ္ခုကို ေစတီေတာ္၏ တနဂၤေႏြေထာင့္တြင္ ေဆာက္လုပ္ထားရွိခဲ့ၾကသည္။ သိုက္နန္း၏ အႀကီးအမႉးျဖစ္သူ သိုက္နန္းရွင္ ျမစိမ္း၏ ႐ုပ္ထုကိုလည္း မႏၲေလးမွ မိုဆရာဦးထြန္းႂကြယ္က ၎၏အိပ္မက္ထဲတြင္ ေတြ႕ျမင္ခဲ့ရသည့္ သိုက္နန္းရွင္ျမစိမ္းပံုအတိုင္း သက္ရွိအမ်ဳိးသမီးတစ္ဦးသဖြယ္ ပီျပင္စြာ ထုလုပ္ခဲ့သည္။ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ တနဂၤေႏြေထာင့္ရွိ သိုက္နန္းအေဆာက္အအံုအတြင္းတြင္ အသက္၀င္လြန္းေသာ သိုက္နန္းရွင္ျမစိမ္း႐ုပ္ထုအား ေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါသည္။

ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္သည္ မဟာျမတ္မုနိ႐ုပ္ရွင္ေတာ္ျမတ္သြန္းလုပ္ရာမွ ပိုလွ်ံသည့္ ဘုရားရင္ေငြ႕ေတာ္လႈံထားေသာ ရတနာဓာတ္သားမ်ားျဖင့္ သြန္းလုပ္ခဲ့သည့္ ေရႊဘံုသာမုနိ႐ုပ္ပြားေတာ္ျမတ္ကိန္း၀ပ္စံပယ္ရာ ေစတီျဖစ္သျဖင့္ တန္ခိုးႀကီးေရွးေဟာင္းသမိုင္း၀င္ ေစတီေတာ္တစ္ဆူျဖစ္သည္။ ေရႊဘံုသာမုနိ ေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးအား ဖူးေျမာ္ၾကည္ညိဳရေသာ ကုသိုလ္အက်ဳိးေၾကာင့္ ေတာ္ေျဖာင့္မွန္ကန္သည့္ လိုရာဆႏၵအားလံုး ျပည့္စံုႏိုင္သည္။ တရားတေဘာင္ရင္ဆိုင္ရျခင္းမ်ား ၾကံဳေတြ႕ပါက မိမိဘက္မွမွန္ကန္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေစတီေတာ္ျမတ္ေမွာက္ေရွ႕၌ တည္ၾကည္စြာ သစၥာျပဳတိုင္တည္ပါက ထူးျခားစြာေအာင္ျမင္မႈရရွိပါသည္။ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းျခင္း၊ ေကာင္းေသာ ေက်ာ္ေဇာ္သတင္းမ်ားရရွိ္ျခင္း၊ အလုပ္အကိုင္ရာထူးဌာနႏၲရတိုးတက္အဆင္ေျပျခင္း စေသာအက်ဳိးထူးမ်ားကိုလည္း ရရွိႏိုင္သည္။
    ေရွးေဟာင္းသမိုင္း၀ငတန္ခိုးႀကိီ္ေစတီေတာ္ျမတ္တစ္ဆူျဖစ္ေသာေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးသို႔ ဂႏၶာရီလွည့္ေနၾကေသာ စူဠဂႏၶာရီ၊ မဟာဂႏၶာရီ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ သိဒၶိရွင္၊ မဟိဒၶိရွင္မ်ား၊ ထူးျခားေသာသူေတာ္စင္၊ သူေတာ္ျမတ္မ်ား မၾကာခဏ လာေရာက္ဖူးေျမာ္ေလ့ရွိၾကသည္။ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီး၏ ပရိ၀ုဏ္သည္ ႀကိးမားက်ယ္ျပန္႔သည္သာမက စိတ္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းျခင္းလည္းရွိ၍ အဓိဌာန္ျဖင့္ တရားထိုင္၊ ပုတီးစိတ္သူမ်ားအဖို႔ အလြန္ပင္ သင့္ေတာ္ပါ၏။ ေစတီေတာ္၏ အေရွ႕ေတာင္ဘက္တြင္ ျပည္-ဆင္တဲ ဆက္သြယ္ထားသည့္ ဧရာ၀တီျမစ္ကူးန၀ေဒးတံတားႀကီးက ထည္၀ါခံ့ညားစြာရွိေနသလို ေစတီေတာ္အား ဦးခိုက္စီးဆင္းေနေသာ ဧရာ၀တီ၏အလွကို ႐ႈေမာဖြယ္ေတြ႕ရွိနိုင္ပါသည္။
စာဖတ္သူမ်ားအေနျဖင့္ ခရီးၾကံဳ၍ ျပည္ၿမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ပါလွ်င္ ယခင္ကလို ဆင္တဲဘက္ကမ္းသို႔ ဇက္ကူးတို႔မ်ား၊ ပဲ့ခ်ိတ္ေမာ္ေတာ္မ်ားျဖင့္ ခက္ခက္ခဲခဲ ပင္ပင္ပန္းပန္း ကူးစရာမလိုေတာ့ပဲ ခံ့ညားထည္၀ါေသာ န၀ေဒးတံတားႀကီးေပၚမွေန၍ ဧရာ၀တီျမစ္ကို ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ျဖင့္ ေအးေအးေဆးေဆးျဖတ္ေက်ာ္ကာ ဆင္တဲ၊ ေရႊဘံုသာေက်းရြာ၊ ဧရာ၀တီျမစ္ကမ္းနဖူး၌ တင့္တယ္သပၸာယ္စြာ တည္ရွိေနေသာ ေရႊဘံုသာမုနိေစတီေတာ္ျမတ္ႀကီးအား သြားေရာက္ဖူးေျမာ္ၾကည္ညိဳႏိုင္ၾကပါေၾကာင္း ေရးသားလမ္းညႊန္လိုက္ပါသည္။

ေရႊဘံုသာမုနိေစေတာ္ျမတ္ႀကီးကို ဖူးေျမွာ္ၾကၿပီးေနာက္ ဧရာ၀တီျမစ္ကမ္းနံေဘးတြင္ ခဏအနားယူၾကၿပီး ျပည္ၿမိဳ႕ရွိ သေရေခတၱရာၿမိဳ႕၊ ေရွးေဟာင္းျပတိုက္သို႔ ဆက္လက္ထြက္ခြာ ေလ့လာခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။

သေရေခတၱရာၿမိဳ႕၊ ေရွးေဟာင္းျပတိုက္သို႔

သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ေဟာင္းသည္ ျပည္ၿမိဳ႕အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ငါးမိုင္ခန္႔အကြာတြင္ တည္ရွိပါတယ္။ ၿမိဳ႕ေဟာင္းရာသည္ ဘဲဥပံုလည္းမက စက္၀ိုင္းပံုလည္းမက်ေသာ အ၀န္းအ၀ိုင္းပံုသဏၭာန္ရွိတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။
    အခ်ဳိ႕ေသာ ေရာမႏိုင္ငံေတာ္ဘုရင္မ်ားသည္ ေျပးပြဲခုန္ပြဲမ်ားသို႔ ႐ႈစားရန္ ႂကြေရာက္ေတာ္မူသည့္အခါတြင္ ဦးရစ္မ်ားကို ဆင္ျမန္းေတာ္မူတတ္ၾကသည္။ သို႔ရာတြင္ ထို႔သို႔ဦးရစ္မ်ားကို ဆင္ျမန္းျခင္းသည္ ဘုရင္မင္းျမတ္တည္းဟူေသာ ရာထူးႏွင့္ မူလက မည္သို႔မွ် သက္ဆိုင္ျခင္းမရွိခဲ့ေပ။ သို႔ျဖစ္၍ ေရာမဘုရင္မ်ားသည္ ေနာင္အခါတြင္ ဦးရစ္မ်ားကို မင္းတို႔၏ အေဆာင္အေယာင္တစ္ခုအျဖစ္ စတင္အသံုးျပဳၾကေသာအခါ တိုင္းသူျပည္သားမ်ားက မ်ားစြာမႏွစ္ၿမိဳ႕ၾကေခ်။ လူမ်ားသည္ ဦးရစ္ႏွင့္ သရဖူကို ႐ုတ္တရက္ မခြဲျခားႏိုင္ၾကေသာ္လည္း စင္စစ္ထိုႏွစ္ခုမွာ မ်ားစြာျခားနားေလသည္။ ထို႕ေၾကာင့္ သရဖူဟူ၍ ရွင္ဘုရင္တို႔သာ ေဆာင္းေသာ အေလ့မွာ အေရွ႕တိုင္းမွ အတုယူခဲ့ေၾကာင္း ထင္ရွားေပသည္။ ေရွးေခတ္သံုး ဦးရစ္ႏွင့္ ယခုေခတ္ အသံုးျပဳလ်က္ရွိၾကေသာ သရဖူမ်ားသည္ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခု ပံုသဏၭာန္ခ်င္း မ်ားစြာ မကြာျခားသည့္အေၾကာင္းမွာ ယခုေခတ္သရဖူမ်ားကို ေရွးေခတ္သံုးဦးရစ္၏ပံုသဏၭာန္ကို ယူ၍ ျပဳလုပ္ထားေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ေလသည္။
    ထို႔ေနာက္ သရဖူကို ဘုရင္အာဏာပိုင္မ်ားသာ ေဆာင္းရ႐ိုးျဖစ္ေသာ အစဥ္အလာသတ္မွတ္ေသာအခါ သရဖူမ်ားတြင္ ဘုရင္မ်ား မိဖုရားမ်ား ေဆာင္းေသာ သရဖူ၊ မင္းညီမင္းသားမ်ားေဆာင္းေသာ သရဖူ၊ ၿမိဳ႕စားရြာစားမ်ားေဆာင္းေသာသရဖူ၊ စသည္ျဖင့္ သရဖူ ပံုသဏၭာန္အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေလသည္။ သရဖူအားလံုးတြင္ ဘုရင္ေဆာင္းေသာသရဖူမွာ အဆင့္အတန္းအျမင့္ဆံုးျဖစ္ေလသည္။ မင္းညီမင္းသားၿမိဳ႕စားရြာစားမ်ားကား ဘုရင္ေဆာင္းေသာ သရဖူေအာက္ အဆင့္အတန္းနိမ့္ေသာ သရဖူငယ္မ်ားကိုသာ ေဆာင္းရေလသည္။ ယခုေခတ္တြင္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ား၌ အသံုးျပဳေနၾကေသာ ၿမိဳ႕စား(ဒ်ဳဘြဲ႕ရမ်ား) ေဆာင္းေသာ သရဖူငယ္မွာ ေရႊနဖူးစီးေပၚတြင္ ေရႊျဖင့္ၿပီးေသာ စထေရာ္ဗယ္ရီရြက္ ရွစ္ရြက္ကို တပ္ဆင္ထားေလသည္။ မားကြစ္ဘြဲ႕ရသူမ်ားေဆာင္းေသာ သရဖူငယ္သည္ နဖူးစီးေပၚတြင္ ထိုစထေရာ္ဗယ္ရီရြက္မ်ဳိး ေလးရြက္သာ ပါ၍ တစ္ရြက္ႏွင့္ တစ္ရြက္စပ္ၾကားတြင္ ပုလဲလံုးမ်ားကို တပ္ဆင္ထားသည္။ မားကြစ္ေအာက္နိမ့္ေသာ အားဘြဲ႕ရမ်ားေဆာင္းေသာ သရဖူမ်ားမွာ ေရႊနဖူးစည္းေပၚတြင္ ေရာင္ျခည္တန္းရွစ္သြယ္ထိုးထြက္ေန၍ ေရာင္ျခည္တမ္းတစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုစပ္ၾကားတြင္ ေရႊျဖင့္ၿပီးေသာ စထေရာ္ဗယ္ရီရြက္တစ္ရြက္စီတပ္ဆင္ထားသည္။ စထေရာ္ဗယ္ရီရြက္၏အျမင့္မွာ ေရာင္ျခည္တန္း၏အျမင့္ေလးပံုတစ္ပံုရွိသည္။ ဗိုင္းေကာင့္ဘြဲ႕ရသူမ်ားေဆာင္းေသာ သရဖူငယ္တြင္ကား ေရႊနဖူးစီးတြင္ ပုလဲလံုး၁၆လံုးတပ္ဆင္ထားသည္။ ဗယ္ရြန္ဘြဲ႕ရသူမ်ား၏ သရဖူငယ္၌မူ ပုလဲလံုးေျခာင္းလံုး တပ္ဆင္ထားေလသည္။


သေရေခတၱရာ
သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ေဟာင္းသည္ ျပည္ၿမိဳ႕အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ငါးမိုင္ခန္႔အကြာတြင္ တည္ရွိသည္။ ၿမိဳ႕ေဟာင္းရာသည္ ဘဲဥပံုလည္းမက စက္၀ိုင္းပံုလည္းမက်ေသာ အ၀န္းအ၀ိုင္းပံုသဏၭာန္ရွိ၍ ေတာင္ေျမာက္ႏွစ္မိုင္ခြဲခန္႕ႏွင့္ အေရွ႕အေနာက္ႏွစ္မိုင္ခန္႔ က်ယ္၀န္းေလသည္။ ရန္ကုန္မွ ျပည္ၿမိဳ႕သို႔ သြားေသာ မီးရထားလမ္းသည္ သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ေဟာင္းကို အေရွ႕ေတာင္မွ အေနာက္ေျမာက္သို႔ ျဖတ္သန္းသြား၍ ျပည္မွ ေပါက္ေခါင္းသို႔ သြားေသာ ေမာ္ေတာ္ကားလမ္းကို ေျမာက္ဘက္ၿမိဳ႕ရွိးေပၚသို႔ ျဖတ္၍ ျပဳလုပ္ထားသည္။ ၿမိဳ႕ေဟာင္းအတြင္း၌ ယခုအခါ ရြာငယ္အမ်ားအျပားရွိ၍ ေျမာက္ဘက္ပိုင္းကမူ လယ္ကြက္မ်ားျပည့္ႏွက္ေန၏။ ေမွာ္ဇာဘူတာ႐ံုသည္ ၿမိဳ႕ေဟာင္း၏ ဗဟိုေနရာမွ အေရွ႕ေျမာက္ယြန္းယြန္းတြင္ တည္ရွိသည္။ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအံုမ်ားသည္ ၿမိဳ႕တြင္း၌သာမက ၿမိဳ႕ျပင္၌လည္း အႏွံ႔အျပားက်န္ေနေသးရာ သေရေခတၱရာထြန္းကားစဥ္က ထင္ရွားခဲ့ေသာ ၿမိဳ႕ပတ္၀န္းက်င္ နယ္နမိတ္မွာ က်ဳံးႏွင့္ ၿမိဳ႕႐ိုးပတ္ရံသည္ ၿမိဳ႕တြင္းထက္ ေလးဆခန္႔မွ် က်ယ္၀န္းေၾကာင္း သိႏုိင္ေလသည္။
    ၿမိဳ႕တြင္းအလယ္ဗဟိုေလာက္တြင္ နန္းေတာ္ကုန္းဟုေခၚေသာ စတုဂံအုတ္႐ိုးကာရံထားသည့္ ကုန္းမို႔မို႔ကို ေတြ႕ႏိုင္ေသးသည္။ ေတာင္ဘက္ၿမိဳ႕႐ိုး၏ အျပင္ဖက္တြင္ အေရွ႕ပ်ဴတိုက္၊ အေနာက္ပ်ဴတိုက္၊ ဗိႆႏိုးၿမိဳ႕ႏွင့္ ဗိႆႏိုးမိဖုရားသခၤ်ဳိင္း ရာတို႔ရွိေလသည္။ မွန္နန္းရာဇ၀င္အဆိုအားျဖင့္ သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ကို သာသနာႏွစ္တစ္ရာ့တစ္ခုႏွစ္တြင္ ဒြတ္တေပါင္(ဒြတတၱေပါင္) မင္း ပဌမတည္ေထာင္သည္ဟု ဆိုသည္။ ၿမိဳ႕တည္နန္းတည္ရာ၌ ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေသာ သူျမတ္ခုႏွစ္ဦးမွာ ဂ၀ံပေတ့၊ ရေသ့၊ သိၾကား၊ နဂါး၊ ဂဠဳန္၊ စႏၵီ၊ ပရမီသြာတို႕ျဖစ္ၾကသည္။ တေကာင္းမင္းေယာက္ဖေတာ္ ရွင္ရေသ့သီတင္းသံုးသည္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ကို ရေသ့ၿမိဳ႕ဟု ေနာင္မွတြင္၏။ ျပည္ၿမိဳ႕ေရႊဆံေတာ္ဘုရားေျခရင္း၌ေတြ႕ရေသာ က်န္စစ္သားမင္း၏ မြန္ေက်ာက္စာအလိုအားျဖင့္ သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ကို ပဌမတည္ေထာင္ေသာ မင္းမွာ ဗိႆႏိုးရေသ့ႀကီးျဖစ္၏။ တည္ေထာင္ေသာႏွစ္မွာ ျမတ္စြာဘုရားပရိနိဗၺာန္စံယူေတာ္မူေသာႏွစ္ သာသနာႏွစ္၁ႏွစ္ျဖစ္၏။ ရေသ့ႀကီးကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ၾကေသာ သူျမတ္တို႔မွာ ဂ၀ံပေတ့၊ သိၾကား၊ ၀ိသၾကံဳနတ္သားႏွင့္ နဂါးမင္းတို႔ျဖစ္သည္ဟု ဆို၏။ က်န္စစ္သားမင္း၏ေက်ာက္စာမ်ားအရ သေရေခတၱရာကို သိသီတ္၊ (ၿဂီကၡတ္၊ ၿဂီေကြၾတာ) ဟူ၍လည္း ေခၚတြင္ေၾကာင္း သိရေလသည္။ ေရွးေဟာင္းသုေတသန အေထာက္အထားမ်ား အရမွာမူ သေရေခတၱရာၿမိဳ႕သည္ ခရစ္ႏွစ္ ငါးရာစုမွ ရွစ္ရာစုအတြင္း၌ ထြန္းကားေၾကာင္းသာ သိရွိရေသးရာ ထိုသို႔ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေအာင္ စတင္တည္ေထာင္ရေသာ ကာလကို ထည့္သြင္းခန္႔မွန္းသည္ဆိုပါမူ ခရစ္ႏွစ္ ႏွစ္ရာစုထက္ ေစာႏိုင္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

    သေရေခတၱရာတြင္ ပ်ဴလူမ်ဳိး အမ်ားအျပားေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ ယင္းတို႔ကို တိရ္စုလ္ဟူ၍လည္း အမည္တြင္ခဲ့ေၾကာင္း က်န္စစ္သား မြန္ေက်ာက္စာတစ္ခ်ပ္အရ ယူဆရသည္။ ပ်ဴတို႔ေဒသဟု ေခၚဆိုအပ္ေသာ သေရေခတၱရာႏွင့္ ဟန္လင္းၿမိဳ႕ေဟာင္းတို႔မွ အိႏိၵယေတာင္ပိုင္းအကၡရာျဖင့္ ေရးထိုးထားေသာေက်ာက္စာမ်ားကို ေထာက္၍ ပ်ဴဘာသာႏွင့္ ပ်ဴစာ သံုးႏႈန္းေရးသားခဲ့ၾကသည္ဟု ယူဆမွတ္သားၾကရသည္။ သေရေခတၱရာေခတ္၌ ေရးထိုးေသာ ပ်ဴစာမ်ားမွာ အုတ္ခ်ပ္မ်ားေပၚ ဂဏန္းႏွင့္ အမွတ္အသားမ်ား၊ အုတ္ပံုႏွိပ္ဘုရားမ်ား(အုတ္ခြက္)ဘုရားေနာက္ေက်ာမွ စာမ်ား၊ ေက်ာက္စာမ်ားႏွင့္ ေက်ာက္အ႐ိုးအိုးမ်ားေပၚမွ စာတမ္းတို႔ျဖစ္ၾကသည္။ ယင္းတို႔အနက္ အခ်ဳိ႕မွာ ေမွးမိွန္ပ်က္စီးေန၍ အတိအက်ဖတ္႐ႈမရႏိုင္ျခင္း၊ အခ်ဳိ႕မွာ စာေၾကာင္းတိုကေလးမ်ားသာျဖစ္၍ အောကာင္းအရာမေဖာ္ႏိုင္ျခင္းႏွင့္ အခ်ဳိ႕မွာ ပ်ဴေ၀ါဟာရက်ယ္ျပန္႔စြာ မသိရွိေသးသျဖင့္ အဓိပၸာယ္တိမ္ျမဳပ္ေနျခင္းတို႔ေၾကာင့္ သမိုင္းအေထာက္အထားရသင့္သေလာက္ မရႏိုင္ေခ်။
    ဘုရားႀကီးဘုရားအနီးမွ ေတြ႕ရွိရေသာ ေက်ာက္အ႐ိုးအိုးေလးလံုးတို႔၏ပတ္လည္တြင္ ပ်ဴစာတစ္ေၾကာင္းစီ ေရးထိုးပါရွိေလသည္။ ယင္းေက်ာက္စာမ်ားအရ သေရေခတၱရာ၌ ၀ိၾကမမင္းဆက္ စိုးမိုးအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။ သူရိယ၀ိၾကမ၊ ဟရိ၀ိၾကမႏွင့္ သိဟ၀ိၾကမတို႔၏ နတ္ရြာစံႏွစ္ႏွင့္ သတ္ေတာ္မ်ားပါရွိရာတြင္ နန္းစံႏွစ္ကို ျမန္မာေကာဇာႏွစ္အတိုင္းမွတ္ယူ တြက္ဆပါက ခရစ္ႏွစ္၆၈၈၊ ၆၉၅ႏွင့္ ၇၁၈ ခုႏွစ္တို႔တြင္ အသီးသီးနတ္ရြာစံၾကသည္ဟု သိရွိႏိုင္၏။ အ႐ိုးအိုးစာတမ္းတစ္ခုမွာ သူရိယ၀ိၾကမ၏ ေဆြမ်ဳိး ကြယ္လြန္သည့္ႏွစ္ ေရးထိုးထားေလရာ စာတမ္းေလးရပ္စလံုး ေပါင္း႐ံုးတြက္ဆပါက ၀ိၾကမမင္းဆက္သည္ ခရစ္ႏွစ္ ၆၇၃မွ ၇၁၈ ခုႏွစ္အထိ အုပ္စိုးသည္ဟု ဆိုရေပမည္။ ထိုမင္းဆက္သည္ သေရေခတၱရာတည္ေထာင္စက အုပ္စိုးသည့္မင္းဆက္ ဟုတ္မဟုတ္ကိုမူ မသိသာေခ်။ နတ္ရြာစံသကၠရာဇ္မ်ားကို အတည္ျပဳမွတ္ယူရပါက ထိုမင္းမ်ားထက္ ေရွးက်ေသာမင္းမ်ား ရွိခဲ့ဦးမည္ဟု မွန္းဆရေပသည္။ ၀ိၾကမမင္းတို႔၏ ဘြဲ႕အမည္မ်ားေရွ႕၌ ``တၵးဗံး´´ ဟူေသာ ဂုဏ္ပုဒ္ပါရွိေလရာ ယင္းဂုဏ္ပုဒ္ကို မင္းႀကီးဟူေသာ အဓိပၸာယ္သက္ေရာက္ေၾကာင္း အျခားေက်ာက္စာမ်ားမွ အေထာက္အထားတို႔ ႏွင့္ ယွဥ္၍ သိသာနိုင္ေလသည္။ ဒြတၱေဗာင္ ဟူေသာအမည္မွာ`တၵးဗံး´ မွ ေရြ႕ေလ်ာလာေသာ ေ၀ါဟာရျဖစ္ဖြယ္ရာရွိေသာေၾကာင့္ သမိုင္းလာ ဒြတၱေဗာင္ဆိုသည္မွာ ပုဂၢလိကဘြဲ႕မည္ မျဖစ္ႏိုင္ေခ် ဟု ယူဆရ၏။ ၀ိၾကမမင္းဆက္သည္ ပ်ဴမင္းမ်ားျဖစ္သည္။ သို႕မဟုတ္ အိႏိၵယအႏြယ္မ်ားျဖစ္သည္ကို အတိအက်မသိႏိုင္ေခ်။ ေႏွာင္းေခတ္ျမန္မာမင္းမ်ားသည္ ပါဠိဘြဲ႕မည္မ်ားခံယူၾကသကဲ့သို႔ ပ်ဴမင္းမ်ားက အိႏိၵယဘြဲ႕မည္ခံယူခဲ့ၾကဟန္ ရွိေၾကာင္း စဥ္းစားရန္ရွိသည္။
    ၀ိၾကမမင္းဆက္အျပင္ ၀ါရ္မန္မင္းတို႔ကိုလည္း ကမၸည္းစာမ်ား၌ ေတြ႕ရေသး၏။ ထို၀ါရ္မန္မင္းတို႔၏ အမည္မ်ားသည္ အာရွ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ နယ္တစ္လႊား၌ အေတာ္ပင္ထင္ရွားသည္။ သေရေခတၱရာၿမိဳ႕တြင္း ခင္ဘကုန္းမွ ရရွိေသာ ေငြေဗာဓိမ႑ိဳင္ပလႅင္ပတ္လည္၌ ဆင္းတုေတာ္႐ုပ္ႂကြပံု ေလးဆူေအာက္တြင္ ပ်ဴအကၡရာပ်ဴဘာသာျဖင့္ စာတမ္းတစ္ခု ေရးထိုးလ်က္ပါရွိရာ ထိုစာတမ္းတြင္ ကုသိုလ္ရွင္ၿဂီျပဘု၀ါရ္မႏွင့္ ၿဂီျပဘုေဒ၀ီ အမည္မ်ားကို ေတြ႕ရွိရသည္။
    သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ေဟာင္းတစ္ေနရာ ဖိုးေခါင္ကန္ကုန္းမွ ေတြ႕ရွိရေသာ မဏိေတာ္ က်ဳိးေနသည့္ ေက်ာက္ဆင္းတုတစ္ဆူ၏ စမၼခဏ္ပတ္လည္တြင္ ပ်ဴဘာသာႏွင့္ သကၠတဘာသာေရာစပ္ၿပီး ေရးထိုးမွတ္သားလ်က္ ပါရွိရာ ဖတ္႐ႈရႏိုင္သမွ် စာေၾကာင္းမ်ား၏ အဓိပၸာယ္ခ်ဴပ္မွာ ဇယစႁႏၵ၀ါရ္မန္ႏွင့္ ဟရိ၀ိၾကမ မင္းသား ညီေနာင္ႏွစ္ပါး တို႔သည္ တစ္ေန႕တည္းတြင္ ၿမိဳ႕ႏွစ္ၿမိဳ႕တည္ေၾကာင္း၊ ထိုညီေနာင္ႏွစ္ပါးတို႔သည္ ဂူဟဒီပအမည္ရွိေသာ ရဟန္းႀကီး၏ အဆံုးအမ ၾသ၀ါဒကို ခံယူ၍တစ္ဥိးႏွင့္ တစ္ဦးခ်စ္ခင္ရင္းႏွီးစြာ ေနထိုင္ၾကေၾကာင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုၿမိဳ႕မ်ား၏ အမည္ႏွင့္ အက်ယ္အ၀န္းကိုမူ မသိရေခ်။
    ပ်ဴႏိုင္ငံ၏ၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ေသာ သေရေခတၱရာသည္ အိႏိၵယေတာင္ပိုင္းယဥ္ေက်းမႈ လႊမ္းမိုးမႈကို အမ်ားဆံုးခံယူခံခဲ့ရသည္။ အထူးသျဖင့္ အယူ၀ါဒဆိုင္ရာ ယဥ္ေက်းမႈတြင္ လႊမ္းမိုးမႈအထင္ရွားဆံုးျဖစ္သည္။ ဟိႏိၵဴအယူ၀ါဒ၊ မဟာယာနႏွင့္ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶအယူ၀ါဒတို႔သည္ အၿပိဳင္အဆိုင္ထြန္းကားခဲ့ေၾကာင္း အေထာက္အထားမ်ားစြာ ေတြ႕ရေလသည္။ ၿမိဳ႕တြင္း ၿမိဳ႕ျပင္၌ ဗိသုကာလက္ရာမ်ားျဖစ္ေသာ ဗုဒၶအယူ၀ါဒဆိုင္ရာ ေစတီပုထိုးႏွင့္ ဂူဘုရားမ်ားတည္ရွိခဲ့ၾကသည္ႏွင့္ အမွ် အႏုပညာလက္ရာေျမာက္ေသာ ေက်ာက္ဆစ္႐ုပ္ႂကြဆင္းတုမ်ား ႏွင့္ အုတ္ပံုႏွိပ္႐ုပ္ႂကြဆင္းတုမ်ားကိုလည္း အေျမာက္အမ်ားထုလုပ္ပူေဇာ္ၾကသည္။ ထင္ရွားေသာ ေျမစိုက္အုတ္ေစတီမ်ားမွာ ၿမိဳ႕႐ိုးအျပင္ဘက္ရွိ ေဘာေဘာႀကီးဘုရား၊ ဘုရားႀကီးႏွင့္ ဘုရားမာတို႔ျဖစ္ၾကသည္။ ဂူဘုရားမ်ားအနက္ ေလးမ်က္ႏွာ၊ ဘဲဘဲႏွင့္ ေစ်းဂူႏွစ္ဆူတို႔မွာ စိတ္၀င္စားဖြယ္ရာ လက္ရာမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ သာသနာအေဆာက္အဦးေပါင္းမ်ားစြာမွာ ကာလၾကာျမင့္၍ ၿပိဳပ်က္ၿပီးေနာက္ အုတ္ကုန္းမ်ားအတိျဖစ္ေနရာ ယင္းတို႔ကို ရွင္းလင္းတူးေဖာ္ရွာေဖြရာ၌ သာသနိက ေရွးေဟာင္းပစၥည္းမ်ား ေပၚထြက္ေလ့ရွိသည္။ ထိုအနက္ အုတ္ခြက္ေခၚေသာ ပံုႏွိပ္အုတ္ခ်ပ္ဆင္းတု အေျမာက္အျမားကို အႏွံအျပားေတြ႕ရွိရသည္။ ထိုအုတ္ခြက္တို႔၏ မ်က္ႏွာဖက္တြင္ ဗုဒၶ႐ုပ္ပြားေတာ္ကို လည္းေကာင္း၊ ေဗာဓိသတ္ဘုရားေလာင္းပံုကိုလည္းေကာင္း ထုလုပ္ထား၍ အခ်ုိ႕တို႔တြင္ ေရွးေဟာင္းနာဂရီ အကၡရာျဖင့္ `ေယဓမၼာ ေဟတု ျပဘ၀ါ´ အစရွိေသာ ဂါထာ ေရးထိုးပံုႏွိပ္ပါရွိ၏။ အခ်ဳိ႕အုတ္ခြက္၏ ေက်ာဖက္တြင္ ပ်ဴဘာသာျဖင့္ စာတမ္းတိုတိုအနည္းငယ္ပါရွိေလ့ရွိသည္။
    သေရေခတၱရာတြင္ ဗုဒၶအယူ၀ါဒထြန္းကားခဲ့ေၾကာင္း လက္ေရးအေထာက္အထားမ်ားကိုလည္းေတြ႕ရ၏။ ၁၈၉၇ ခုႏွစ္က သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ေဟာင္း၏ ေတာင္ဖက္ ခုနစ္မိုင္ခန္႔အကြာရွိ ေမာင္ကန္(သို႕မဟုတ္ လယ္ေပၚရြာ)မွ ေရွးေဟာင္းစာ အေရးအသားပါရွိေသာ ေရႊခ်ပ္လႊာႏွစ္လႊာကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ထိုေရႊခ်ပ္လႊာႏွစ္လႊာသည္ စာသံုးေၾကာင္းေရး ပါဠိေတာ္ ေရႊေပစာမ်ားျဖစ္ၾက၏။ အကၡရာ အေရးအသားမွာ အိႏိၵယေတာင္ပိုင္းမွ အကၡရာမ်ားျဖစ္၍ စာသားတို႔မွာ ၀ိနည္းမဟာ၀ါပါဠိေတာ္လာ ေယဓမၼာ ေဟတုပၸဘ၀ါ အစခ်ီသည့္ ဂါထာကို အစပ်ဳိး၍ ဒီဃနိကာယ္ပါဠိေတာ္၊ မဇၥ်မနိကာယ္ပါဠိေတာ္၊ အဘိဓမၼာပိဋကတ္၀ိဘင္းပါဠိေတာ္ စသည္တို႔မွ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္တို႔ကို ဆက္လက္ေရးသားထားျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၉၁၀ ခုႏွစ္ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ေဘာေဘာႀကီးဘုရားေျခရင္း ေျမႀကီးမ်ားရွင္းလင္းရာ၌ ေတြ႕ရွိရေသာ သံုးပိုင္းက်ဳိး ေက်ာက္ခ်ပ္ငယ္တစ္ခုမွာ အဘိဓမၼာ၀ိဘင္းပါဠိေတာ္လာ ဗုဒၶပါ၀စနမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရေလသည္။ ၁၉၂၆ခုႏွစ္တြင္ ကုလားကန္ကုန္းရြာအနီး ေမာင္ခင္ဘလုပ္ေသာ ေတာင္ယာႏွင့္ ကပ္ေနသည့္ အုတ္ကုန္းေဟာင္းမွ တူးေဖာ္ရရွိသည့္ ေရႊခ်ပ္လႊာ၂၀ ခ်ပ္မွာလည္း ပဋိစၥ သမုပၸါဒ ေဒသနာ အစရွိေသာ ပါဠိပိဋကတ္ေတာ္မွ ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ကိုးခုပါရွိေလသည္။
    ျဗဟၼဏ(ဟိႏၵဴ) အယူ၀ါဒဆိုင္ရာ ေက်ာက္ဆစ္လက္ရာမ်ားမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဗိႆႏိုးနတ္႐ုပ္မ်ား ျဖစ္ေလသည္။
    သေရေခတၱရာတြ္ ေရႊဆင္းတု၊ ေၾကးဆင္းတု၊ ေငြဆင္းတု၊ ေငြေစတီ စေသာ အယူ၀ါဒဆိုင္ရာ ၀တၳဳပစၥည္းမ်ားကို သာမက အႏုပညာလက္ရာေျပာင္ေျမာက္ေသာ ၀တၳဳပစၥည္း အမ်ဳိးမ်ဳိးကိုလည္း ျပဳလုပ္သည္ကို ေတြ႕ရွိရ၏။ ေလးထပ္ျပင္ဘုရား အနီးမွလည္းေကာင္း၊ ဆင္မ ကိုး၀န္တင္ကုန္းႏွႈင့္ မုန္႕သည္မကုန္းတို႔မွ လည္းေကာင္း ေဖာ္ထုတ္ရရွိသည့္ ေက်ာက္ပလႅင္အပိုင္းအစမ်ားမွာ ၾကာဖတ္ၾကာလႊာမ်ား၊ မွန္ကူကြက္မ်ားႏွင့္ အမြမ္းအေျပာက္တို႔ျဖင့္ အဆန္းတၾကယ္ထုလုပ္ထားေလသည္။ တံကဲမ်ား၊ သပိတ္မ်ား၊ အ႐ိုးအိုးမ်ား၊ ဌာပနာတိုက္ဖံုးသည့္ ေက်ာက္ျပားမ်ားႏွင့္ ျခေသၤ့႐ုပ္မ်ားတြင္လည္း ေက်ာက္ဆစ္လက္ရာထူးခၽြန္ပံုကို ေတြ႕ျမင္ႏိုင္သည္။ ရြ႔ံ႕ေစးကို မီးဖုတ္၍ ၿပီးေစေသာ ႐ုပ္လံုး႐ုပ္ႂကြမ်ားကိုလည္း လူ႐ုပ္၊ ဘီလူး႐ုပ္၊ တိရိစၧာန္႐ုပ္၊ ၾကာပန္းေဖာ္ေသာ အုတ္တိုင္မ်ားအသြင္ ဖန္တီးျပဳလုပ္ၾကေလသည္။
    အယူ၀ါဒဆိုင္ရာ ယဥ္ေက်းမႈမွအပ ပ်ဴလူမ်ဳိးတို႔၏ ေနထိုင္၀တ္စားဆင္ယင္မႈ ဓေလ့ထံုးတမ္းမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ယဥ္ေက်းမႈသာဓကမ်ားကိုလည္း အေတာ္အသင့္ ထုတ္ေဖာ္ေတြ႕ရွိရသည္။ ေက်ာက္မ်က္ရတနာတို႔ျဖင့္ၿပီးေသာ လည္ဆြဲပုတီးမ်ား၊ ေငြေရေသာက္ဖလားမ်ား၊ ေငြကြမ္းအစ္မ်ား၊ ေငြနံ႔သာဗူးမ်ား၊ ေငြၾကာပန္းမ်ား၊ လိပ္ျပာ႐ုပ္၊ ဟသၤာ႐ုပ္၊ ေရႊလက္စြပ္၊ ေငြလက္စြပ္မ်ားစသည္တို႔ကို ေထာက္႐ႈ၍ သေရေခတၱ၇ာ၏ စည္ပင္၀ေျပာမႈႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအဆင့္အတန္းျမင့္မားမႈကို သိသာေလသည္။ ပ်ဴလူမ်ဳိးတို႔သည္ ေသဆံုးသည့္အခါ မီးသၿဂႋဳဟ္သည့္ အေလ့အထရွိၾက၏။ မီးကၽြမ္းၿပီးေသာ အ႐ိုးစမ်ားႏွင့္ ျပာတို႔ကို ေျမအိုးမ်ားတြင္ ထည့္သြင္း၍ ထိုအ႐ိုးအိုးတို႔ကို အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ ျမႇဳပ္ႏွ႔ံေလ့ရွိၾကသည္။ သာမန္အရပ္သူ အရပ္သားမ်ားအတြက္ ေျမအိုးမ်ားကို အသံုးျပဳ၍ မင္းစိုးရာဇာတို႔အတြက္ ေက်ာက္အိုးမ်ားကို အသံုးျပဳေၾကာင္းလည္း သိသာသည္။ ပ်ဴဒဂၤါးမ်ားဟု ေခၚေ၀ၚေသာ အမွတ္လကၡဏာမ်ား ခတ္ႏွိပ္ထားသည့္ ေငြျပား၀ိုင္းမ်ားကိုလည္း သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ေဟာင္းႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္တြင္ ေတြ႕ရွိရ၏။ အမွတ္လကၡဏာမ်ားမွာ သီရိ၀စၧပံု၊ ေန၊ လႏွင့္ နကၡတ္မ်ားပံု၊ စၾကာပံု၊ ၀ရဇိန္လက္နက္ပံု၊ သမုဒၵရာပံု၊ စသည္တို႔ျဖစ္၏။ ယင္းဒဂၤါးမ်ားမွာ က်ပ္ျပားအရြယ္၊ ငါးမူးေစ့အရြယ္၊ မတ္ေစ့အရြယ္မ်ား ျဖစ္ရာ ေငြေၾကးအျဖစ္ အသံုးျပဳဖြယ္ရာ ရွိသည့္အျပင္ အႏၲရာယ္ကင္း အေဆာင္အေယာင္အျဖစ္ လည္ဆြဲဆင္ယင္ေၾကာင္း သိသာေလသည္။

သေရေခတၱရာၿမိဳ႕ေဟာင္းမွတစ္ဆင့္ ေဘာေဘာႀကီးဘုရားသို႔လည္း သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။ မသိတာေတြ သိရွိရၿပီး ဒီလို ေမာင္ႏွမတစ္စု စုစုစည္းစည္းတစ္ခါဖူးမွ် သြားေရာက္ဖူးျခင္းမရွိေသာ္လည္း စည္းလံုးညီညြတ္ၿပီး တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး ကူညီရိုင္းပင္းစြာ သြားေရာက္ရ၍လည္း အလြန္ေပ်ာ္ရႊင္ၾကည္ႏူးမိပါတယ္။ သမိုင္းေၾကာင္းေတြပါ ထည့္ေရးထားလို႔ ေဘာေဘာႀကီးတို႔ ဘဲဘဲေလးတို႔ ဘုရားအေၾကာင္းေတြ ဆက္လက္ေရးသားခ်င္ေသာ္လည္း ေနရာအခက္အခဲေၾကာင့္ မတင္ျပေတာ့ပါဘူး။ ေနာင္မွ သမိုင္းေၾကာင္းမ်ားကို ဆက္လက္ေရးျပပါဦးမယ္။ အဲဒီမွတစ္ဆင့္ ထိုေခတ္က အ႐ုိးအိုးမ်ားနဲ႔ သၿဂၤဳိလ္ၾကသည့္ ေရွးေဟာင္းသခ်ၤဳိင္းမ်ားကိုလည္း ထပ္မံ သြားေရာက္ေလ့လာၾကျပန္ပါတယ္။ ေနက ပူပူ ေလွ်ာက္လိုက္ရတဲ့ ဘုရားတစ္ဆူနဲ႔တစ္ဆူၾကား ၁၅ မိနစ္ေလာက္ ေလွ်ာက္ရတယ္။ လမ္းကေတာ့ ေျမနီလမ္းက်ဥ္းမွာ ႏြားလွည္းရာေတြနဲ႔လမ္းဆိုေတာ့ ညီတဲ့ေနရာ ညီၿပီး မညီတဲ့ေနရာ မညီျဖစ္ေနတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္လည္း တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ စၾက ေနာက္ၾကနဲ႔ တစ္ေနရာၿပီး တစ္ေနရာ ေလ့လာမွတ္သားရတာဟာ အေတာ္ကို ဗဟုသုတအစံုရရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲ ညီလင္းဆက္တို႔ေတြ ေရွးေခတ္က အင္းၾကင္းေက်ာက္လား ဘုရင္ေတြ သံုးခဲ့တဲ့ပစၥည္းဆိုၿပီး လမ္းမွာ တူးစရာမပါ ဘာမပါနဲ႔ ေလ့လာဖို႔ တူးယူခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ လိုက္စေနျပန္တယ္။ ဒီေက်ာက္တံုးကို ကိုင္လိုက္ရင္ ဆုေတာင္းျပည့္တယ္တဲ့ သားၿဖိဳးက ေျပာၿပီး အတင္းကိုင္ခိုင္းပါေလေရာ။ ကၽြန္မကေတာ့ ေအးပါ မင္းတို႔သာ ဆုေတာင္းျပည့္ေအာင္ သယ္ၿပီး ကိုင္လာခဲ့လို႔ ျပန္ေျပာလိုက္တယ္။

ေရႊေတာင္ၿမိဳ႕သို႔ေရာက္ေသာအခါ

ထို႔ေနာက္တြင္ေတာ့ MBS အဖဲြ႕သားမ်ားဟာ ျပည္ၿမိဳ႕မွ ျပန္လည္ထြက္ခြာလာခဲ့ၾကၿပီး ေရႊေတာင္ၿမိဳ႕သို႔ေရာက္ေသာအခါ ေရႊနတ္ေတာင္ဘုရားကို ၀င္ေရာက္ဖူးေျမွာ္ၾကျပန္ပါတယ္။
ေရႊနတ္ေတာင္ဘုရားႀကီးအေၾကာင္းကေတာ့ ျပည္ခ႐ိုင္ ေရႊေတာင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ေရႊနတ္ေတာင္ဘုရားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ထင္ရွား၍ တန္ခုိးႀကီးဘုရားေစတီေတာ္တို႔တြင္ တစ္ဆူအပါအ၀င္ ျဖစ္တယ္။ ေရႊနတ္ေတာင္ ဘုရားသည္ ေရႊေတာင္ၿမိဳ႕ေတာင္ဖက္ ေလးမိုင္အကြာ ေဒ၀ါဂီရီေခၚ ေရႊနတ္ေတာင္ကုန္းျမင့္ေပၚတြင္ တည္ရွိၿပီး ေစတီေတာ္ဆိုင္ရာ သမိုင္းေဟာင္း၊ သမိုင္းလတ္မ်ားအျပင္ ပါဠိဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားေသာ သမိုင္းသစ္ စသည္ျဖင့္ အထင္အရွားရွိပါသည္။ သမိုင္းအဆိုအရ ျမတ္စြာဘုရား သခင္သည္ သဗၺၫုတ ေရႊဥာဏ္ေတာ္ကို ရေတာ္မူၿပီးေနာက္ တစ္ႏွစ္ေျမာက္ျဖစ္ေသာ သကၠရာဇ္ ၁၀၄ ခုႏွစ္တြင္ ရာဇၿဂိဳဟ္ျပည္ေ၀ဠဳ၀န္ေက်ာင္းတိုက္မွ ယခု ေရႊနတ္ေတာင္ ဘုရားတည္ရာ ေဒ၀ါဂီရိေတာင္သို႔ အရံသံဃာမပါ ကိုယ္ေတာ္တစ္ပါးတည္းသာလွ်င္ ေတာင့္ေစာင့္ႀကီးနတ္ႀကီးအသြင္ျဖင့္ ႀကြေရာက္ေတာ္မူသည္။ ထိုကာလက ယင္းေတာင္ႀကီး၏ အနီးရွိ ယခု ေရႊေတာင္ၿမိဳ႕ ေနရာျဖစ္ေသာ ကဥၥန ဂီရိ နိဂံုးသူ နိဂံုးသားတို႔သည္ ဘာသာအလိုက္ စရိုက္အားေလ်ာ္စြာ နတ္ကိုးကြယ္ၾကရာ ထိုေတာင္ႀကီးေပၚ၌ နတ္ကြန္းေဆာက္၍ တေပါင္းလတိုင္း ထိုေတာင္ေစာင့္နတ္ႀကီးကို ဆည္းကပ္ ပသတင္ေျမွာက္ ပူေဇာ္ၾကသည္။
ေဒ၀ါဂီရိေတာင္ထိပ္ေပၚသို႔ ဘုရားရွင္ႂကြခ်ီေတာ္မူသည့္ကာလ နတ္ျဗဟၼာတို႔လည္း ပူေဇာ္ရန္ အသီးသီး ေရာက္ရွိလာၾကကုန္သည္။ ထိုအခါ ေတာင္အလံုးသည္ ဘုရားရွင္၏ ေရာင္ျခည္ေတာ္တို႔ျဖင့္ တလွ်ပ္လွ်ပ္ ထြန္းပ၍ ေနေလသည္။ ယင္းသို႔ အလွ်ံအ၀ါ ေတာက္ပပံုကို ျမင္ရေသာ နိဂံုးသူနိဂံုးသားတို႔သည္ တအံ့တၾသျဖစ္ကာ ေနာက္တစ္ေန႔ နံနက္တြင္ ေတာင္သို႔တက္၍ ၾကည့္ၾကရာ သိၾကားမင္းခင္းအပ္ေသာ ပလႅင္ေညာင္ေစာင္း၌ နတ္သားအသြင္ ဘုရားရွင္ကို ဖူးေတြ႕ရေသာအခါ သူတို႔ ကိုးကြယ္ေသာ နတ္မင္း ကိုယ္ထင္ျပသည္ဟု ယူဆၾကကုန္သည္။ ဘုရားသခင္အား နတ္ႀကီးအမွတ္ျဖင့္ ရိွခိုးပူေဇာ္ၾက၍ ဘုရားသခင္ ေဟာေတာ္မူေသာ တရားကို နာယူၾကသည္တြင္ အခ်ဳိ႕ေသာ ပရိသတ္သည္ သရဏဂံု သံုးပါးႏွင့္ တကြ ငါးပါးသီလ ျမဲၾကကုန္သည္။ ဘုရားသခင္သည္ ခုႏွစ္ရက္ပါတ္လံုး တရားေဒသနာမ်ား ေဟာေတာ္မူၿပီးေနာက္ ရွစ္ရက္ေျမာက္ေသာေန႔၌ နိဂံုးသူနိဂံုးသားတို႔ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ရန္ ဘုရားရွင္ ကိုယ္စား နတ္သားအသြင္ျဖင့္ နိမၼိတ႐ုပ္ပြားေတာ္ကို ထားေတာ္မူခဲ့ကာ ရာဇၿဂိဳဟ္သို႕ ျပန္ႂကြေတာ္မူသည္။ နိဂံုးသူနိဂံုးသားတို႔သည္ ႐ုပ္ပြားေတာ္ကို ပ်က္ျပားဆုတ္ယုတ္ျခင္း မရွိေစရန္ အဂၤေတအုတ္႐ိုးတို႔ျဖင့္ ပုထိုးေစတီငံု၍ တည္ေလသည္။ ေစတီတည္ၾကရာတြင္ ေန႔တြင္ လူတို႔က တစ္ရစ္တည္၍ ညဥ္႔တြင္ နတ္တို႕က တစ္ရစ္တက္တည္သည္ဟု အဆိုရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သမိုင္းရင္း၌ `လူနတ္ ႏွစ္လီ၊ တရစ္စီ၊ ေစတီေရႊနတ္ေတာင္´ ဟုဆိုသည္။ ေစတီေတာ္ ဘုရားပြဲကိုလည္း နိဂံုးသူနိဂံုးသားတို႕သည္ ေရွးဦးမဆြ က်္းပျပဳလုပ္ျမဲျဖစ္သည့္ အတိုင္း ႏွစ္စဥ္ တေပါင္းလ၌ က်င္းပၾကရာ ယုခုေခတ္တိုင္ပင္ျဖစ္သည္။ နတ္ႀကိးေနရာေတာင္တြင္ ေရႊေတာင္၊ ေရႊတံုးႀကီးကဲ့သို႔ အေရာင္အ၀ါမ်ား တဖိတ္ဖိတ္ ေတာက္သည္ကို အစြဲျပဳ၍ ေရႊနတ္ေတာင္ဟု တြင္ရာမွ ယင္းေတာင္ေပၚတြင္ တည္ထားေသာ ဘုရားသည္ ေရႊနတ္ေတာင္ဘုရားဟု ေက်ာ္ၾကားခဲ့ေလသည္။
ေရႊနတ္ေတာင္ဘုရားကို ဒြတၳေပါင္မင္းႀကီးမွ အစ မင္းအေပါင္းတို႔သည္ ဆက္လက္ ျပဳျပင္ကိုးကြယ္ၾကသည္။
ဒြတၳေပါင္မင္းႀကီး လက္ထက္တြင္ မိဖုရားႏွစ္ပါး ျဖစ္ကုန္ေသာ ပိႆႏိုးႏွင့္ စႏၵာေဒ၀ီ တို႔သည္ ပ်က္စီးယိုယြင္းေနေသာ ေရႊနတ္ေတာင္ ဘုရားကို အုတ္အဂၤေတမ်ား ရွင္းလင္းၿပီးေနာက္ ဘုရားရွင္၏ ဓါတ္ေတာ္ေပါင္း ၁၈၂ဆူကို ရတနာၾကဳတ္ျဖင့္ ထည့္ကာ ဌာပနာ၍ ေရႊေစတီတစ္ထပ္ ေငြေစတီတစ္ထပ္ မြမ္းမံၿပီးလွ်င္ အုတ္႐ိုးေစတီ15ေတာင္အျမင့္ တည္သည္။ ဒြတၱေပါင္မင္းႀကီးကလည္း ေစတီေတာ္ၿပိးစီးေသာ အခါ ေနထြက္ေန၀င္အခါတြင္ ေစတီေတာ္အရိပ္ထြက္သမွ် ဌာနကို ဘုရားေျမျဖစ္ေစ၊ ဤနယ္ေျမမွ ထြက္သမွ် ဌာနကို ဘုရားေျမျဖစ္ေစ၊ ဤနယ္ေျမမွ ထြက္သမွ် အခြန္ကို ေစတီေတာ္၌ ဆြမ္းေတာ္၀တ္၊ ဆီမီး၀တ္ ျဖစ္ေစ ဟုု လွဴ၍ တေပါငး္လတိုင္း ပြဲလမ္းသဘင္ ဆင္ယင္က်င္းပ ပူေဇာ္သည္။ ထို႔ေနာက္ ပုဂံျပည္ တ႐ုတ္ေျပးမင္း၏သားေတာ္ ျပည္စားသီဟသူသည္ ခမည္းေတာ္ မွာထားခ်က္အရ ခမည္းေတာ္လက္စြပ္ကို ေရာင္းခ်၍ ေရႊနတ္ေတာင္ေစတီေတာ္ကို ထပ္မံျပဳျပင္ရာ ဥာဏ္ေတာ္ ၄၄ ေတာင္ ျမင့္ေလသည္။ ေတာင္ငူဘုရင္ တပင္ေရႊထီးလက္ထက္တြင္ လည္း ကိုယ္ေတာ္ လံုးပတ္ျပည့္ ေရႊသကၤန္းကပ္လႉေတာ္မူသည္။ ထို႔ေနာက္ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ ဘိုးေတာ္ဘုရားလက္ထက္ သားေတာ္အိမ္ေရွ႕မင္းသည္ ရခိုင္ကို ေအာင္၍ ျပန္လာသည္တြင္ ေရႊနတ္ေတာင္ဘုရားအား ဖူးေျမာ္၍ ကိုယ္လံုးျပည့္ေရႊသကၤန္းကပ္ခဲ့သည္။ ကုန္းေတာ္ရင္ျပင္၀ယ္ တင့္တယ္ထူးဆန္း ျခဴးပန္းျခဴးႏြယ္ အသြယ္သြယ္ေသာ ရတနာတို႔ျဖင့္ ခ်ယ္လွယ္အပ္ေသာ ေရႊျပႆဒ္ေတာ္ကိုလည္းေကာင္း၊ ေစာင္းတန္းေလွကားမ်ားစြာေသာ အ႐ုဏ္ခံတန္ေဆာင္းတု႔ိကိုလည္းေကာင္း ေဆာက္လုပ္လႉဒါန္းေတာ္မူသည္။ ယင္းသို႔ မင္းအဆက္ဆက္ ျပဳျပင္ပူေဇာ္ခဲ့ရာ ယခု အခါ ေစတီေတာ္သည္ ထီးေတာ္မပါ ဥာဏ္ေတာ္ ၆၄ေတာင္ရွိသည္။ ထီးေတာ္ပါမူ အေတာင္၈၀ျမင့္သည္။ ေစတီေတာ္၏ ၀န္းက်င္ပတ္လည္တြင္ ေစတီရံ ၁၇ဆူႏွင့္ ေရႊပန္းခိုင္ႀကိး၁၅ခိုင္ရွိသည္။ ဘုရားကုန္းေတာ္ေပၚ၌ ေၾကးေခါင္းေလာင္းေပါင္း ၂၁လံုး၊ ထီးတိုင္ေပါင္း ၁၄ခုႏွင့္ ဘုရားဖူးပရိသတ္တို႔ နားေနရန္ သံုးထပ္ ဇရပ္ႀကီးႏွင့္ တကြ ဇရပ္ စုစုေပါင္း ၁၅ခုရွိသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿဗိတိသွ်လက္ေအာက္၌ ရွိစဥ္ အိႏိၵယႏိုင္ငံ ႏွင့္ ခြဲေရးတြဲေရး ျပႆနာ ေပၚေပါက္လာရာ ၁၉၃၇ခုႏွစ္ ဧၿပီလ၁ရက္ေန႔တြင္ ခြဲေရးေအာင္ျမင္သည္ကို အမွတ္ရစိမ့္ေသာငွာ ဘုရားကုန္းေတာ္ေပၚ၌ပင္ ေက်ာက္စာတိုင္ စိုက္ထူထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။ ေစတီေတာ္ကုန္း၏ ေတာင္ဖက္တြင္ ႏွစ္က်ိပ္ ရွစ္ဆူ ႐ုပ္ပြားေတာ္မ်ား တန္ေဆာင္းရွိ၍ ယင္းသို႔ သြားရာလမ္းတြင္ ၀ကၤပါေတာင္လမ္းရွိသည္။
ထို႔ျပင္ ဒြတၱေပါင္မင္းႀကီး လက္ထက္ အလယ္နန္း ပိႆနိုးမိဖုရားသည္ ရွင္မဟာယသမေထရ္ ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ ေတမိဇာတ္ေတာ္ကို ၾကည္ညိဳလွသျဖင့္ ေတမိဇာတ္၌ ပါရွိသည့္ ကာသိကရာဇ္တိုင္း ဗာရာဏသီျပည္သို႔ သြား၍ ေတမိမင္းသား ရဟန္းျပဳလုပ္သည့္ တိုင္ေအာင္ေသာ အျဖစ္အပ်က္ ေနရာထိုင္ခင္းတို႔ကို ႐ႈျမင္လိုသည့္ ခ်င္ျခင္း ျပင္းျပစြာ ျဖစ္၏။ မိဖုရား၏ ဆႏၵကို ျပည့္၀ေစရန္ ကဥၥနာဂီရိေခၚေရႊေတာင္ၿမိဳ႕ကို ဗာရာဏသီၿမိဳ႕၊ ယင္းၿမိဳ႕၏ အနီး၀န္းက်င္ကို ကာသိတိုင္းအျဖစ္ စီရင္၍ မိဖုရားအား လိုက္လံ ျပသသည္ဟု ဆိုေလသည္။
ထို႔ေၾကာင့္ ေရႊနတ္ေတာင္၏ အနီး၀န္းက်င္တြင္ မိဖုရားႀကီးလွည့္လည္ၾကည့္႐ႈစဥ္က ေတမိမင္းသားအား ေျမျမႇဳပ္ရန္ တြင္းတူးသည့္ေနရာဟု ျပသရာ ျဖစ္ေသာ တြင္းေတာင္အရပ္၊ ရထားရပ္ရာအရပ္ျဖစ္ေသာ ရပ္ေတာ္မူအရပ္ (ယခု မွတ္ေတာ္မူအရပ္)၊ မင္းသားရထားမွ ဆင္း၍ အားစမ္းအံ့ေသာငွာ ရထားကို ေမႊ႕၍ လည္ေစေသာဌာနဟု ျပသည့္အရပ္ျဖစ္ေသာ ယခုအေခၚ ေမြလယ္ရပ္၊ ေတမိမင္း၏ ခမည္းေတာ္ မယ္ေတာ္တို႔လိုက္လာ၍ ရေသ့ရဟန္းျပဳကာ ေနထိုင္ရာ ဌာနဟု ျပသသည့္အရပ္ကို ခမည္းေတာ္ သခၤမ္း၊ မယ္ေတာ္ သခၤမ္းဟုတြင္ေသာ သခၤမ္းႀကီးေတာင္ စသည္တို႔သည္ ယခုတိုင္ရွိေသးသည္။ သခၤမ္းႀကီးေတာင္တြင္လည္း ဒြတၱေပါင္မင္းႀကီး မိဖုရား ပိႆနိုးႏွင့္ စႏၵာေဒ၀ီတို႔က ဓာတ္ေတာ္ဌာပနာ၍ တည္ထားေသာ သခၤမ္းႀကီးေစတီလည္း ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။
ေရႊနတ္ေတာင္မွာ ဘုရားအတြက္ ျပဳျပင္မြမ္းမံမ်ားကို လုပ္အားေပးၾကေသာ အနီးအနားမွ ရြာမ်ားက လူမ်ားအား သာကူၾကိဳၿပီး တိုက္ေနၾကတာကို ေတြ႕ရွိရျပီး ေဂါပကမွ အတင္းဖိတ္သျဖင့္ ၀င္ၿပီး ငတ္တီးက် အဲ ၀င္ေရာက္ အားနာပါးနာနဲ႔ ေခါင္းမေဖာ္တမ္း ေသာက္ၾကေသးတယ္။ ကၽြန္မေတာ့ သိပ္မေသာက္ႏုိင္ဘူး ထန္းလ်က္မ်ားၿပီး အေတာ္ခ်ဳိလို႔ တစ္ဇြန္းႏွစ္ဇြန္းပဲ ေသာက္ခဲ့လိုက္ေတာ့တယ္။ ေရႊနတ္ေတာင္ဘုရားမွအျပန္ လမ္းခရီးတြင္ ခဏအနားယူ အပန္းေျဖခဲ့ၾကပါေသးတယ္။
ေရျပာလႈိင္းစားေသာက္ဆိုင္ေရာက္ေတာ့ ညေနေစာင္းအခ်ိန္ျဖစ္ေနၿပီး မစားေသးခင္ ေဆာ့ၾက လက္ေဆာင္ပစၥည္းမ်ား အမွတ္တရလဲလွယ္ခဲ့ၾကတယ္။ တစ္ဆက္တည္း ကၽြန္မ ရရွိခဲ့တဲ့ လက္ေဆာင္က ဂ်ဴ၀ႆန္ရဲ႕ လက္ေဆာင္ပစၥည္းအ႐ုပ္ေလးျဖစ္ပါတယ္။ ဂ်ဴ၀ႆန္ ေမာင္ေလးေရ... ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္ေနာ္...
ထို႔ေနာက္ ည ၉ နာရီ၀န္းက်င္ခန္႔မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ျပန္လည္ထြက္ခြာလာခဲ့ၾကပါတယ္။ ကားေပၚတြင္ ဘေလာဂ့္ဂါအခ်င္းခ်င္း တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး မိတ္ဆက္ျခင္း၊ ဘေလာဂ္ေရးရျခင္းရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားကို ဖလွယ္ေဆြးေႏြးၾကၿပီး ေရွ႕ကို ဘယ္လိုဆက္သြားမယ္ဆိုတဲ့အေၾကာင္း၊ တစ္ေယာက္က ေျပာရင္ မည္သူမဆို ေမးခ်င္တဲ့ေမးခြန္း ေမးၾကရတာ အေတာ္ကို သေဘာက်ဖို႔ေကာင္းပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ အခ်စ္မဲ့ဂီတာအလွည့္မွာ သူဟာ အခ်စ္မဲ့ေနတဲ့အတြက္ အခ်စ္မဲ့ဂီတာလို႔ ဘေလာဂ္နာမည္ေပးထားျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ တစ္ေယာက္က ထေမးပါတယ္။ တကယ္လို႔ အခ်စ္ရွိလာခဲ့ရင္ေကာ ဘေလာဂ့္နာမည္ေျပာင္းမွာလား ေမးေတာ့ ဟုတ္ကဲ့ တကယ္လို႔ အခ်စ္ရွိလာခဲ့ရင္ ဘေလာဂ္နာမည္ကို အခ်စ္နက္ဂီတာဆိုၿပီး ျပန္ေျပာင္းပါမယ္ေျပာေတာ့ တစ္ကားလံုး၀ိုင္းရယ္ၾကရပါေသးတယ္။ အေရးထဲ ကိုယ့္အလွည့္မေရာက္ေသးတာကို ေျပာခ်င္ေနတဲ့ ဂ်ဴ၀ႆန္ကလည္း ေဘးကေနၿပီး ငါ့အလွည့္ေရာက္ရင္ ဘေလာဂ္စလုပ္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ေမးရင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ ရာစုႏွစ္ကလို႔ ေျပာရင္ေကာင္းမလားလို႔ ရြတ္ေနျပန္ပါေရာ။ တကယ္ ရယ္ရတယ္။ မိတ္ဆက္တာ မၿပီးေသးခင္ ေပါင္းတည္ၿမိဳ႕ကို ၀င္လာေတာ့ ေပါင္းတည္စြယ္ေတာ္ဘုရားပဲြရွိလို႔ ကားခဏရပ္ၿပီး နာရီ၀က္ခန္႔ ဖူးေျမွာ္ခဲ့ၾကျပန္ပါတယ္။ ၾကံဳေတာင့္ၾကံဳခဲပဲြေတြလို႔ ေျပာရပါမယ္။ ည ဆယ့္တစ္နာရီ၀န္းက်င္မွာ ရန္ကုန္သို႔ ျပန္လည္ထြက္ခြာလာခဲ့ၾကၿပီး လမ္းခရီး ခဏရပ္နား ညလယ္စာစားၾက၊ က်န္းမာေရးကိစၥျပဳလုပ္ၾကနဲ႔ ေနာက္ ပညာမ်ား ဖလွယ္ျခင္း၊ ေ၀ဖန္ေဆြးေႏြးျခင္း အေတြ႕အၾကံဳမ်ား မွ်ေ၀ျခင္းနဲ႔ ကိုလိန္နဲ႔ ညီလင္းဆက္က သရဲေျခာက္တာ ၾကံဳဖူးခဲ့ၾကရတဲ့အေၾကာင္းမ်ားကို ကားေပၚမွာ ေျပာျပေနတုန္း ဟိုလိုလိုဒီလိုလိုအေပၚက ေက်ာပိုးအိတ္ႀကီး သူ႔အေပၚကို ျပဳတ္က်လို႔ ထေအာ္တာလည္း တကယ့္ကို ငိုအားထက္ ရယ္အားသန္ခဲ့ရျပန္ပါတယ္။ ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္ေန႔ နံနက္ ၄ နာရီခဲြအခ်ိန္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ စုရပ္သို႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိခဲ့ပါတယ္။ Blogger Gathering & Shirikhitara 2.0 Excursion ခရီးစဥ္ႀကီးလည္း ေအာင္ျမင္စြာ ၿပီးဆံုးခဲ့ပါေတာ့တယ္။

ဒီခရီးစဥ္ႀကီးမွာ တစ္ခါမွ မျမင္ဖူး မေတြ႕ဖူးေသးတဲ့ ဘေလာဂ္ဂါေမာင္ႏွမမ်ားအားလံုးကို ေတြ႕ဆံုခဲ့ၾကရျခင္း၊ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး ေမာင္ရင္းႏွမမ်ားသဖြယ္ စည္းလံုးညီညြတ္ၿပီး ငယ္ေပါင္းၾကီးေဖာ္မ်ားသဖြယ္ ခင္မင္ရင္းႏွီးစြာျဖင့္ ခရီးစဥ္တစ္ေလွ်ာက္ ေအးအတူ ပူအမွ် လက္တဲြခဲ့ၾကလို႔လည္း ဒီခရီးစဥ္ႀကီးဟာ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားစြာနဲ႔အတူ ၿပီးဆံုးခဲ့တယ္လို႔ ခံစားမိပါတယ္။ ေနာင္ကိုလည္း ဒီလိုပဲ အတူသြားေရာက္ေလ့လာႏိုင္ၾကေစဖို႔ ကၽြန္မ အျမဲေမွ်ာ္လင့္ေနမိပါေတာ့တယ္။
ကၽြန္မ ျပန္လာကတည္းက ေရးခ်င္ေပမယ့္ အခ်ိန္မအားတာရယ္၊ က်န္းမာေရးအေျခအေနေၾကာင့္ ခုမွ ေရးသားလိုက္ရတာကို ခြင့္လႊတ္ေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ေဆာင္းပါးနည္းနည္းရွည္သြားတဲ့အတြက္ စာဖတ္သူကိုလည္း အလြန္တရာမွ အားနာမိပါတယ္။ ေရးစရာေတြက က်န္ရွိေနေပမယ့္ အတိုခ်ဳပ္နဲ႔ သမိုင္းေၾကာင္းေလးေတြပါ ထည့္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ေခါက္သြားရင္ လိုက္ျဖစ္ေအာင္ လိုက္ေစခ်င္ပါတယ္ေနာ္။

သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔ (အဘိဓမၼာေန႔)

၃၊ ၁၀၊ ၂၀၀၉ ရက္ေန႔သည္ ျမန္မာမ်ားရဲ႕ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔ (အဘိဓမၼာေန႔)
ျဖစ္ပါတယ္ရွင့္။
သီတင္းကၽြတ္လသည္ ျမန္မာလမ်ားတြင္ ခုနစ္လေျမာက္ျဖစ္ၿပီး
မိုးရာသီကုန္လုခ်ိန္ျဖစ္ကာ စက္တင္ဘာလႏွင့္ ေအာက္တိုဘာလမွာ က်ေရာက္ပါတယ္။
ေဂါတမရွင္ေတာ္ဘုရားသည္ မယ္ေတာ္မိနတ္သားအား တာ၀တႎသာနတ္ျပည္၌
အဘိဓမၼာတရားေတာ္ကို ၀ါတြင္းသံုးလပတ္ ေဟာၾကားေတာ္မူၿပီး
သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔၌ လူ႔ျပည္သို႔ ျပန္လည္ၾကြခ်ီေတာ္မူပါတယ္။
သိၾကားမင္းက ေရႊေစာင္းတန္း၊ ေငြေစာင္းတန္း၊ ပတၱျမားေစာင္းတန္းတို႔ကို
ဖန္ဆင္းပူေဇာ္ပါတယ္။ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္သည္ေရာင္ျခည္ေတာ္ေျခာက္သြယ္ျဖင့္
တင့္တယ္စြာ အလယ္ဗဟိုပတၱျမားေစာင္းတန္းမွ သက္ဆင္းၾကြျမန္းေတာ္မူပါေတာ့တယ္။
နတ္အေပါင္းက လယ္ယာေရႊေစာင္းတန္း၊ ျဗဟၼာႀကီးမ်ားက လက္၀ဲေငြေစာင္းတန္းမွ
သက္ဆင္းလုိက္ပါလာၾကပါတယ္။
ယင္းပူေဇာ္ပဲြႀကီးကို အစဲြျပဳလို႔ ျမန္မာ့ယဥ္ေက်းမႈ ရာသီပဲြေတာ္အျဖစ္
သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔ညမွာ ဘုရားရွင္ကို ရည္မွန္းၿပီး မီးရွဴးမီးပန္းမ်ား၊
မီးပံုး၊ ဆီမီးေရာင္စုံတို႔ျဖင့္ ပူေဇာ္မႈျပဳလာခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဗုဒၶျမတ္စြာ တာ၀တႎသာမွ ဆင္းသက္ေတာ္မူသည္ကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး
တာ၀တႎသာပဲြေတာ္၊ တာ၀တႎသာနတ္ျပည္ရွိရာ ျမင္းမိုရ္ေတာင္ထိပ္မွ
ဆင္းသက္ေတာ္မူသည္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ မီးျမင္းမိုရ္ပဲြဟု ေခၚေ၀ၚၾကျခင္း
ျဖစ္ပါေတာ့တယ္။
ရဟန္းေတာ္မ်ားဟာ သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ေန႔မွာ ၀ိနည္းေဒသနာေတာ္အရ ဥပုသ္အစား
"ဖိတ္ၾကားျခင္း၊ ေတာင္းပန္တိုက္တြန္းျခင္း'' လို႔ အဓိပၸာယ္ရေသာ
ပ၀ါရဏာျပဳၾကရပါတယ္။ ဤပ၀ါရဏာျပဳျခင္းသည္ ဘုရားရွင္လက္ထက္ကပင္
ေပၚေပါက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ သာ၀တၳိျပည္ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္၌
သီတင္းသံုးေဖာ္ ရဟန္းတစ္စု အခ်င္းခ်င္း မေခၚမေျပာ ေနထိုင္ၾကသည္ကို
အေၾကာင္းျပဳၿပီး ျဖစ္ေပၚလာျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ထိုနည္းတူစြာ ဘုရားရွင္အား
ဖူးေမွ်ာ္ကန္ေတာ့တဲ့ အစဥ္အလာကို အစဲြျပဳၿပီး ျမန္မာဗုဒၶဘာသာ၀င္တို႔သည္
သီတင္းကၽြတ္တဲ့အခါ သက္ႀကီး၀ါႀကီးမ်ားအား ပူေဇာ္ကန္ေတာ့တဲ့
ဓေလ့ထံုးစံေကာင္းတစ္ရပ္ ေပၚေပါက္လာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။